. http://www.apexboysvolleyball.com/learning51.html

والیبال ساحلی ورزشی است مفرح ولذت بخش که درسالهای اخیر طرفداران زیادی اززن ومرد رابه خود جذب کرده است . نیاز به امکانات کم یکی دیگر ازعوامل گرایش افرادبه این بازی سرگرم کننده می باشد.باتوجه به ازدیاد طرفداران این وزش درسال 1996 (المپیک آتلانتا) به همت آقای روبن آگوستا به جمع بازیهای المپیک پیوست وتاکنون پیشرفت های بسیاری نموده است. همانطور که مستحضرید این بازی بین دوتیم دونفره اجرامیشود (زنان ومردان).

درزیر برخی ازقوانین مهم این بازی بخصوص درزمینه تجهیزات وامکانات آورده شده است .(لازم به ذکر است تفاوت زیادی بین ابعاد واندازه های زمین والیبال ساحلی بازمین داخل سالن نیست ونکات موردتفاوت بارنگ قرمز مشخص شده اند).

الف- اندازه هاوشرایط  زمین :

-         طول 18 متر

-         عرض 9متر

-         منطقه آزاد (ازهرطرف بین 3 تا5 متر)

-         منطقه یک سوم (حمله ) وجودندارد

-         خط وسط زمین وجود ندارد

-         پهنای تمام خطوط بین 5 تا 8سانتیمتراست

ارنج :

ارنج یابهتربگوئیم ترتیب ایستادن درزمین متناسب باتوانایی افراد ویاتاکتیکهای تیمی ؛اشکال بسیارمتنوع وگوناگونی به خود میگیرد.برای حمله ودفاع دروالیبال میتوان طرح های مختلفی راپیش بینی واجرانمود .به هرحال چون این وبلاگ آموزشی است من ارنج هاراازساده ترین آنها آموزش داده تابه مراحل پیشرفته تربرسیم .

همانطورکه میدانید درزمین والیبال شش بازیکن قرارمیگیرند که به ترتیب زیر محل ایستادن آنها شماره گذاری میشود(مناطق شش گانه زمین).لطفابه جهت شماره گذاری دقت نمایید(برخلاف جهت حرکت عقربه ساعت):

درورزش والیبال شما میتوانید حرکات متنوع ونسبتا متفاوتی رامشاهده کنید . باکمی دقت متوجه میشوید که یک والیبالیست حرفه ای انواع افت ها – شیرجه (باشکلهای وجهت های متفاوت)-  انواع پرشها (عمودی – روبه جلو – بحالت پروازی و.....) – غلتها (به پهلو- جلو- ازپشت )و...رابایستی بخوبی وبدون بروز صدمات انجام دهد پس لازم است که هم ازآمادگی جسمانی بالایی برخوردارباشد وهم بصورت صحیح وعلمی آموزش ببیند.درهرحال ابتدا بایستی بدانیم کدام یک ازعضلات ومفاصل بصورت تخصصی دروالیبال بیشترین فعالیت رادارند.باتوجه به تنوع حرکات مسلم است تقریبا تمام عضلات ومفاصل درگیر میباشند اما می توان  بطورخلاصه عضلات مهم تربدن برای والیبال را ازپایین به بالاچنین برشمرد:

دراندام تحتانی بدن

1- عضلات دوقلوی ساق پا (Gastrocnemius) ونعلی

2- عضلات گروه چهارسررانی (شامل عضله راست داخلی – عضله پهن میانی- عضله پهن خارچی )یاQuadriceps femoris

3- عضلات گروه همسترینگ Hamestring group (شامل عضلات دوسررانی- نیم وتری ونیم غشائی)

4- گروه عضلات سرینی gluteal group( شامل سرینی بزرگ – سرینی میانی – سرینی کوچک )

دراندام فوقانی قسمت قدامی ( جلوی بدن)

1-   عضله راست شکمی rectus abdominis

2-   عضلات مورب داخلی وخارجی شکم

3-   عضله سنیه ای بزرگ   وکوچک pectoralis major

4-   عضله دالی  deltoid

5-   عضله دوسربازویی biceps brachii

6-   عضلات تاکننده کف دست وجمع کننده انگشتان

دراندام فوقانی قسمت خلفی ( پشت بدن )

1-   گروه عضله راست کننده ستون مهره ای (شامل خاصره ای – طویل – شوکی )

2-   عضله مربع کمری quadratus lumborum

3-   عضله پشتی بزرگ Latismus dorsi

4-   عضله گردبزرگ Teres major

5-   عضله ذوزنقه ای trapezios

6-   عضله متوازی الاضلاع rhomboids

7-   بازکننده انگشتان دست

8-   عضله سه سرپشت بازوtriceps brachii

بازیادآورمیشوم که عضلات ذکرشده بصورت اختصار مهمترین عضلات بنظر میرسند اما درفعالیت های والیبال عضلات بیشتری درگیر میباشند.

اما مفاصل بزرگ ومهم تردرگیر دروالیبال نیز عبارتند از

1-   مفصل کتف

2-   مفصل آرنج

3-   مفصل مچ دست

4-   مفصل کمر

5-   مفصل زانو

برای دیدن تصاویر با کیفیت بالا بر روی آنها کلیک کنید - Click on pic for High Resolution

 به جريان انداختن توپ از محل مجاز زمين توسط يک بازيکن بر طبق مقررات خاص ”سرويس“ ناميده مى‌شود.  

 براى فراگيرى هرچه بهتر فنون بايد از همان ابتدا آموزش تمرينات به‌صورت هدف‌دار ارائه شود، خصوصاً براى سرويس اين قاعده از اولويت بيشترى برخودار است. نکته مهم دقت در اندازه پرتاب توپ مى‌باشد. زيرا چنانچه پرتاب توپ بيش از اندازه يا برعکس صورت گيرد حداقل سرويس زننده با دو مشکل مواجه مى‌شود:  

 ۱. همزمانى مطلوب بين دست ضربه و توپ حاصل نمى‌شود.  

 ۲. محل موردنظر توپ (زير و پشت آن) دقيقاً براى وارد کردن ضربه شناسائى نمى‌شود.  

  انواع سرويس

 الف . سرويس ساده:  

 ساده‌ترين نوع سرويس در واليبال سرويس ساده است، ولى بايد توجه داشت چنانچه در اجراء اين مهارت به اصول تکنيکى آن توجه نشود، فراگير نخواهد توانست اين سرويس را به‌طور صحيح اجراء نمايد. بنابراين لازم است در هنگام اجراء فن به اين نکات توجه شود:  

 - افراد راست دست، پاى چپ خود را در جلو قرار مى‌دهند و افراد چپ دست عکس اين حالت را رعايت مى‌کنند.  

 - براى تعادل بيشتر لازم است با خم کردن مفصل زانوها مرکز نقل را به زمين نزديک کرد.  

 - اندازهٔ پرتاب توپ بايد به نحوى باشد که بين اجراء ضربه و رها شدن توپ همزمانى به‌وجود آيد.  

 - بالاتنه به سمت جلو متمايل و با دست کاملاً کشيده به توپ ضربه وارد مى‌شود.  

 - دقت کنيد که ضربه بايد به زير توپ و متمايل به پشت آن و با سطح بيشتر دست (کف و انگشتان) به توپ وارد شود.  

 - در هنگام اجراء سرويس از انتقال وزن بدن از پاى عقب به پاى جلو استفاده شود. (تصوير زير) شما را در زدن ضربهٔ صحيح کمک مى‌کند.  

 - تمرينات سرويس ساده:  

 ۱. بدون توپ:  

 فراگيران ابتدا در پشت خط انتهائى زمين با رعايت فاصله موردنياز مستقر مى‌شوند (چنانچه تعداد نفرات زياد باشند استفاده از ساير خطوط زمين براى تمرين بدون توپ بلامانع است). آنگاه با فرمان مربى نحوهٔ اجراء سرويس ساده تمرين مى‌شود و در اين حالت مربى به اصلاح حرکات تمام فراگيران مى‌پردازد.  

 ۲. با توپ:  

 تعدادى از فراگيران در پشت خط انتهائى مستقر مى‌شوند و در مقابل هر يک از آنها به فاصله تقريبى ۵ متر گروه ديگرى از فراگيران قرار مى‌گيرند. مربى از فراگيران مى‌خواهد که سرويس ساده را تمرين کنند. آنگاه به اصلاح حرکت آنان مى‌پردازد. فراگيران بايد توجه کنند که نفرات مقابل آنها به‌عنوان يک هدف معيار محسوب مى‌شوند. تصوير زير به خوبى نحوهٔ صحيح تمرين را نشان مى‌دهد.  

 وقتى اطمينان حاصل شود که فراگيران تمرين را به‌صورت صحيح انجام مى‌دهند، به دستور مربى فاصلهٔ بين فراگيران زياد و زيادتر مى‌شود و در نهايت هر دو گروه در دو انتهاى زمين مقابل يکديگر قرار مى‌گيرند و در واقع سرويس ساده را از محل قانونى به اجراء درمى‌آورند.  

 ب .سرويس تنيسى (آبشارى):  

 اين سرويس در وضعيت‌هاى مختلف قابل اجراء است: در حالت ثابت، در حال حرکت و به‌صورت پرش.  

 براى اجراء اين فن در وضعيت ثابت (در جا) مى‌توان به اين موارد توجه داشت:  

 - وضعيت ايستادن فراگير و شيوهٔ خم کردن پا از مفصل زانو مانند سرويس ساده مى‌باشد.  

 - ارتفاع پرتاب توپ براى ايجاد همزمانى و هماهنگى بين دست ضربه و توپ به اندازهٔ طول دست به اضافه قطر توپ (۲۰ سانتى‌متر) مى‌باشد.  

 - پس از پرتاب توپ به هوا، دست عقب مى‌رود و بدن نسبت به تور داراى قوس محدّب است. ولى در هنگام زدن ضربه عکس اين حالت اتفاق مى‌افتد، يعنى بدن سرويس‌زننده از حالت محدب به مقعر تغيير وضعيت مى‌دهد.  

 - در لحظه ضربه زدن به توپ، دست کاملاً مستقيم و بدون هيچ زاويه‌اى در مفصل آرنج اين فن اجراء مى‌شود. دست سرويس‌زننده به بالاى توپ و متمايل به پشت آن اصابت مى‌کند.  

 - مى‌توان در حالت طبيعى از همه قسمت‌هاى دست (مچ، کف و پنجه‌ها) براى ضربه‌ زدن به توپ استفاده کرد.  

 - نکتهٔ مهم نحوهٔ پرتاب توپ است. اين پرتاب بايد کاملاً در مسير حرکت دستِ ضربه باشد. در غير اين صورت سرويس را نمى‌توان به محل دلخواه ارسال کرد. تصویر زير مراحل اجراء اين سرويس را نشان داده است.  

 - تمرينات سرويس تنيسى (آبشار):  

 ۱. بدون توپ:  

 در اين تمرين از فراگيران خواسته مى‌شود که در منطقهٔ مجاز سرويس (پشت خط انتهائى زمين) مستقر شوند و موارد فنى سرويس آبشار ر ابتدا در ذهن مرور کرده، سپس به توپ فرضى ضربه بزنند. مطمئناً در اين مرحله از آموزش، مربيان فرصت بيشترى براى اصلاح حرکات فراگيران پيدا مى‌کنند.  

 ۲. با توپ:  

 در اين تمرين مانند سرويس ساده از فراگيران مى‌خواهيم که با رعايت فاصله مناسب از يکديگر در پشت خط انتهائى زمين مستقر شوند. گروه ديگرى از فراگيران در فاصله ۵ مترى در داخل زمين مقابل آنها قرار مى‌گيرند. در اين وضعيت فراگيران براى نفر مقابل خود به‌عنوان هدف مى‌باشند که لازم است، سرويس (آبشارى) درست در جهت آنها ارسال شود. فاصلهٔ فراگيران پس از اطمينان از اجراء صحيح تکنيک زياد مى‌شود و در نهايت هر دو گروه از انتهاى زمين در تکرارهاى متوالى به اجراء سرويس مى‌پردازند. اين تمرين در تصوير زير به‌صورت سرويس ساده نشان داده شده است.  

 تعدادى از فراگيران در انتهاى سمت راست زمين و تعداد ديگرى در انتهاى سمت چپ مستقر مى‌شوند. ابتدا از آنها خواسته مى‌شود که به‌طور دلخواه هر يک از سرويس‌هاى (ساده ـ تنيسى) را تمرين کنند. آنگاه براى افزايش دقت در فراگيران، از آنان خواسته مى‌شود که به داخل زمين رفته، به‌عنوان هدف سرويس‌هاى مقابل را دريافت نمايند. پس از اجراء تکرارهاى متوالى بايد محل آنان تغيير کند (تصوير زير)  

ج .سرویس پرشی ( Jump Serve )

سرویس پرشی یا به تعبیری شلیک از راه دور از جمله حرکات دیدنی در حین یک مسابقه والیبال است. این سرویس مخصوص بازیکنانی است که ترسی از زدن سرویس ندارند.

مراحل مختلف این نوع سرویس :

۱- به اندازه سه ۳ گام بلند از خط انتهایی زمین فاصله میگیریم.

۲- برای حرکت یک گام بلند با پای چپ به جلو میگذاریم.

۳- هنگام گام دوم توپ را به هوا پرتاب میکنیم. سعی شود هنگام پرتاب توپ توپ را به حالت دورانی یا چرخان بو جلو پرتاب کنیم که هنگام ضربه زدن به توپ چرخش توپ به سمت جلو بیشتر باشد مانند حالت ابشار ( Top Spin ).

۴- گام سوم را برمیداریم پای راست را به پشت پای چپ قرار میدهیم و می پریم. سع شود حین پرش تعادل حفظ شده و پرش مناسبی داشته باشیم تا به توپ رسیده و ضذبه بزنیم.

۵- با مچ دست به وسط توپ ضربه میزنیم و با انگشتان به بالای توپ . که توپ حالت چرخش به جلو داشته باشد.

۶- بعد از زدن ضربه روی خط یا درون زمین فرود می آییم.

                                       عضلات ومفاصل مهم دروالیبال

درورزش والیبال شما میتوانید حرکات متنوع ونسبتا متفاوتی رامشاهده کنید . باکمی دقت متوجه میشوید که یک والیبالیست حرفه ای انواع افت ها – شیرجه (باشکلهای وجهت های متفاوت)-  انواع پرشها (عمودی – روبه جلو – بحالت پروازی و.....) – غلتها (به پهلو- جلو- ازپشت )و...رابایستی بخوبی وبدون بروز صدمات انجام دهد پس لازم است که هم ازآمادگی جسمانی بالایی برخوردارباشد وهم بصورت صحیح وعلمی آموزش ببیند.درهرحال ابتدا بایستی بدانیم کدام یک ازعضلات ومفاصل بصورت تخصصی دروالیبال بیشترین فعالیت رادارند.باتوجه به تنوع حرکات مسلم است تقریبا تمام عضلات ومفاصل درگیر میباشند اما می توان  بطورخلاصه عضلات مهم تربدن برای والیبال را ازپایین به بالاچنین برشمرد:

دراندام تحتانی بدن

1- عضلات دوقلوی ساق پا (Gastrocnemius) ونعلی

2- عضلات گروه چهارسررانی (شامل عضله راست داخلی – عضله پهن میانی- عضله پهن خارچی )یاQuadriceps femoris

3- عضلات گروه همسترینگ Hamestring group (شامل عضلات دوسررانی- نیم وتری ونیم غشائی)

4- گروه عضلات سرینی gluteal group( شامل سرینی بزرگ – سرینی میانی – سرینی کوچک )

دراندام فوقانی قسمت قدامی ( جلوی بدن)

1-   عضله راست شکمی rectus abdominis

2-   عضلات مورب داخلی وخارجی شکم

3-   عضله سنیه ای بزرگ   وکوچک pectoralis major

4-   عضله دالی  deltoid

5-   عضله دوسربازویی biceps brachii

6-   عضلات تاکننده کف دست وجمع کننده انگشتان

دراندام فوقانی قسمت خلفی ( پشت بدن )

1-   گروه عضله راست کننده ستون مهره ای (شامل خاصره ای – طویل – شوکی )

2-   عضله مربع کمری quadratus lumborum

3-   عضله پشتی بزرگ Latismus dorsi

4-   عضله گردبزرگ Teres major

5-   عضله ذوزنقه ای trapezios

6-   عضله متوازی الاضلاع rhomboids

7-   بازکننده انگشتان دست

8-   عضله سه سرپشت بازوtriceps brachii

بازیادآورمیشوم که عضلات ذکرشده بصورت اختصار مهمترین عضلات بنظر میرسند اما درفعالیت های والیبال عضلات بیشتری درگیر میباشند.

اما مفاصل بزرگ ومهم تردرگیر دروالیبال نیز عبارتند از

1-   مفصل کتف

2-   مفصل آرنج

3-   مفصل مچ دست

4-   مفصل کمر

5-   مفصل زانو

امیدوارم مطالب یادشده ونیز مطالب گذشته سودمند بوده باشد.

توفیق رفیق راهتان باد.

در پايان رقابت‌هاي ديروز نتايج زير به‌دست آمد:
نام تيم‌هاي ميزبان اول آمده است :
آيدانه چالدران ‪ ۱‬اتكاي تهران ‪۳‬
استقلال گنبد ‪ ۱‬پتروشيمي ماهشهر ‪۳‬
گل گهر سيرجان ‪ ۳‬هيات واليبال اصفهان ‪۱‬
پگاه اروميه ‪ ۲‬آذرپيام اروميه ‪۳‬
پيكان تهران ‪ ۳‬بانك كشاورزي تهران صفر
سايپا تهران صفر برق تهران ‪۳‬

                                  ۱۹ نكته در باب تغذيه

1- بلافاصله پس از بيدار شدن تغذيه را شروع كنيد ( شروع متابوليسم از اولين دقايق روز )

2- 5 وعده غذايي را در برنامه خود بگنجانيد ( بدون احتساب مكمل ها ) .

3- در وعده غذايي خود از فيبر غذايي استفاده كنيد ( سالاد و سبزي و ..... ) بعلت خاصيت دفع چربي .

4- به مقدار كافي و به دفعات آب مصرف كنيد. ( هيدراته كردن عضلات ، رفع سموم ، افزايش وزن ) 70% وزن بدن از آب تشكيل شده است.

5- يك روز در هفته رژيم خود را رها كنيد. ( بعلت آمادگي براي ادامه رژيم و شوك وارد كردن به بدن ) .

6- وعده قبل و بعد از تمرين را به دقت كنترل كنيد. ( به علت ترشح انسولين و جذب بالاي بدن در اين هنگام ) .

7- در وعده هاي اوليه و نزديك صبح كربوهيدرات بيشتر مصرف كنيد. ( كربو هيدرات پيچيده ) .

8- در وعده هاي ميان روز پروتئين بيشتر مصرف كنيد.

9- آخرين وعده غذا پروتئين خالص بعلاوه فيبر مصرف كنيد. ( مثلاً ماهي تن + كاهو )

10- غذاي بدون ارزش غذايي را حتي يكبار هم مصرف نكنيد( سس مايونز ، چيپس ، نوشابه ، شيريني و .... )

11- ترجيحاً از ميوه هاي گرمسيري كمتر استفاده شود . ( آناناس – موز – نارگيل – انبه و ..... ) بعلت قند فراوان و بالا بردن ناگهاني ترشح انسولين .

12- سطح دريافت كربوهيدرات را ثابت نگه داشته و به مرور و بسيار آهسته مصرف پروتئين را افزايش دهيد. ( پروتئين بيشتر يعني عضله بيشتر )

13- درانتخاب مكمل ها دقت كنيد . فرمولاسيون آنها نبايد تداخل ايجاد كند. مثلاً همگي براي افزايش حجم باشند.

اگر دو يا يه نوع بيشتر مكمل مصرف مي كنيد بايد دقت كنيد چرا كه مثلاً تفاوت پروتئين هاي حجم دهنده و تفكيك كننده در آرژنين آنهاست و هر كدام كاربرد و دوره زمان خاصي دارند.

14- سفيده تخم مرغ آب پر شده را به عنوان پايه رژيم غذايي خود بكار ببريد. ( پروتئين خالص و ارزان )

15- از تمام مواد پروتئيني تا حد امكان در طول يك روز استفاده كنيد( گوشت قرمز – ماهي ، مرغ ، لبنيات كم چربي ، بعلت تامين تمامي 23 نوع آمينواسيد)

16- در صورتي كه مايل به مصرف قندهاي ساده بوديد ، تنها بلافاصله پس از تمرين مجاز به مصرف مي باشيد بعلت نياز سريع بدن به انرژي و به مقدار بسيار كم .

17- مكمل هاي پروتئيني و كراتين را با معده تقريباً خالي مصرف كنيد چر اكه بهتر جذب مي شوند.

18- مقدار مصرف مكمل را با توجه به مندرجات توصيه شده روي ظرف آن و با دقت مصرف كنيد.

19- فرآورده هاي غذايي و حتي فرآورده هاي پروتئيني را مصرف نكنيد. ( سوسيس ، كالباس ، همبرگر و ..... )

براي آشنايي با تعريف تمرينات پليومتريک به قسمت آرشيو وبلاگ و زير مجموعه آموزش مراجعه کنيد ، در زير يک تاريخچه کوتاه و تعريف مختصر از اين تمرينات را مي نويسم و در نوشته هاي بعدي به آموزش کامل اين تمرينات همراه با عکس مي پردازم.

تمرينات پليومتريک (Plyometric Training)

اين روش تمرين در دهه 1960 توسط دانشمندان اتحاد جماهير شوروي ابداع شد. هدف، اين بود که قدرت پرش ورزشکاران روسي بيشتر شود. به تدريج اين تکنيک در بين تمام کشورها رواج پيدا کرد، چون ثابت شد اين روش در اکثر ورزش هايي که نيازمند دويدن سريع و پرش هستند بسيار مؤثر است.
ماهيچه‌ها دو نوع انقباض دارند:
• انقباض مرکزي (Cocentric) که ماهيچه را کوتاه مي‌کند.
• انقباض خارجي (Eccentric) که ماهيچه را مي‌کشد و طول آن را افزايش مي‌دهد.
وقتي ماهيچه جلو بازوي شما انقباض مرکزي پيدا کند، دست شما به طرف شانه حرکت مي‌کند چون ماهيچه کوتاه مي‌شود.
حرکات Eccentric يا کششي هنگام کاهش سرعت به کار مي‌آيند و به بدن کمک مي‌کنند تا ثبات خود را حفظ کند. مثلاً وقتي در حال دويدن هستيد و ناگهان مي‌ايستيد، کشش ماهيچه هاي پاي شماست که اين کار را ممکن مي‌سازد.
يک فوتباليست خوب بايد بتواند در فاصله کوتاهي حالت خود را تغيير دهد؛ گاهي از دو به پرش و گاهي دويدن بعد از فرود لازم مي‌شود. بعضي وقت‌ها هم ايستادن ناگهاني و يا تغيير جهت هنگام دويدن به او اين امکان را مي‌دهد که از يار حريف بگذرد. ماهيچه‌ها براي تغيير وضعيت خود بين دو نوع حرکت به زمان احتياج دارند. اين زمان کسري از ثانيه است.

هدف تمرينات پليومتريک اينست که همين زمان کوچک را باز هم کوتاه کند. اين روش نه تنها ماهيچه‌ها را تقويت مي‌کند، بلکه سيستم عصبي را نيز تحت تأثير قرار مي‌دهد. هر چه اعصابي که کنترل حرکت ماهيچه را بر عهده دارد، سريعتر پيام رساني کنند، ماهيچه‌ها توانايي تغيير حالت سريعتري پيدا مي‌کنند.

اما براي استفاده از تمرينات پليومتريک بايد دقت کرد. اگر ورزشکار قدرت بدني کافي نداشته باشد، انجام اين تمرينات باعث مصدوميت او خواهد شد. براي نمونه در يک قسمت از اين تمرين، ورزشکار از سکويي به ارتفاع 5/1 متر مي‌پرد و بلافاصله پس از رسيدن به زمين به هوا مي‌پرد. پرش جفت پا و لي لي کردن طولاني نيز بخشي از اين تمرين‌ها را تشکيل مي‌دهد. بهر حال براي رسيدن به آمادگي بالا انجام تمرين سخت و مستمر که از عهده افراد عادي بر نمي آيد، ضروري است. ولي اين تازه شروع کار است

بازي ميني واليبال همان بازي واليبال است با اين تفاوت كه در ابعاد كوچك­ تر از نظر زمين، توپ، تور، تعداد بازيكن انجام مي‌گردد. بنابراين كليه قوانين حاكم بر واليبال براي ميني واليبال هم بكار مي‌رود. در اين بازي بچه‌ها قصد بازي دارند و دوست ندارند كه تمرينات خسته‌كننده و طولاني داشته باشند؛ لذا بصورت گام به گام براي تدريس واليبال و مهارت­هاي اساسي عمدتاً از طريق بازي كردن استفاده مي‌نمايند.

نكته: قوانين و خطاها براي بازيكنان ميني واليبال بايد گام به گام تدريس گردد تا آخرين مرحله كه كليه قوانين بصورت كامل به اجرا در آيد. اگر از ابتدا قوانين بصورت سخت و فشرده گفته شود، باعث دل­زدگي بازيكنان خواهد بود. براي ميني واليبال از لحاظ تركيب تيم و اندازه‌هاي زمين قانون ثابتي وضع نشده و در آموزش و پرورش براي برگزاري اين مسابقات در مقطع ابتدايي همه ساله از طرف كميتة مشترك هيئت واليبال تصميم­گيري كرده و با زيرنظر انجمن واليبال مدارس كشور برگزار مي‌گردد.

قوانين و مقررات ميني واليبال:

اندازه زمين: طول زمين واليبال 12 متر و عرض آن 5 متر مي‌باشد. پهناي خطوط: پهناي تمام خطوط 5 سانتي‌متر بجز خط زير كه 10 سانتي‌متر مي‌باشد.

ارتفاع تور: براي پسران 2 متر و براي دختران90/1 متر

وزن توپ: 220-200 گرم (سايز 4) مي‌باشد.

تعدا بازيكنان هر تيم: 5 نفر كه 3 نفر اصلي و دو نفر ذخيره مي باشند.

تعداد تعويض: 4 تعويض

تعداد تايم اوت: 2 تايم اوت 30 ثانيه اي در هر ست

پهناي تور: يك متر و در بالاي تور نوار سفيد 5 سانتي‌متر مشخص شده و بالاي خطهاي طولي بايستي دو آنتن فضاي مجاز عبور توپ مشخص شده است.

جاگيري بازيكنان: ترتيب سرويس زدن بايد به نوبت رعايت شود ترتيب جاگيري خطا نيست.

برنده بازي: 2 ست از 3 ست برنده بازي محسوب مي‌شود.

امتيازات: 2 ست اول و دوم 25 تائي است و ست سوم يا نتيجه 15 تايي مي‌باشد و در پوئن8 زمين بازي تعويض مي‌شود. در صورت مساوي بودن امتيازها تيمي برنده است كه دو پوئن پيش بيافتد و در هيچ كدام از ست‌ها سقف وجود ندارد.

ليبرو: در مقطع ابتدايي نيز مربي مي‌تواند يكي از پنج بازيكن خود را ليبرو استفاده نمايد.

انتخاب زمين: توسط داور با قرعه كشي كاپيتانها مشخص مي‌شود.

بازيكن منطقه عقب: حق زدن اسپك يا دفاع داخل منطقه 3/1 را ندارد. (بالاتر از سطح رويي تور)

آموزش ميني واليبال براي سنين 12-9 سال

1- در اين مرحله بازي بصورت 3 به 3 مي باشد.

2- آموزش تاكتيك‌هاي فردي و تاكتيك‌هاي حمله و دفاع

3- آموزش اسپك همراه با قدرت و با اهداف مشخص

4- آموزش دفاع روي تور و سرويس‌هاي محكم از بالا و با اهداف مشخص

5- سرعت و عكس‌العمل و استقامت و تمرينات آن در اين مرحله

6- آموزش شيرجه و غلت و تمرينات آن

دريا‏فت سرويس :

كيفيت دريافت سرويس، دقيقامشخص مي كند كه چه راههايي براي حمله وجوددارد.

دقت پاسن بستگي به مهارت پاسور، مهاجران ، نوع پاسها وبازي كه توسط پاسور به

كار گرفته ميشود را دارد دريافت سرويس دقيق وارسال آن به منطقه پاس (بين مناطق 2و3 ) نياز است تا موارد ذيل تحقق يابد .

اگر بخواهيد مهاجمانتان پاسهاي دقيق دريافت كنند.

اگرقرارباشد تا ازكليه مهاجمان و مناطق حمله در منطقه جلو بطور موثر استفاده شود

ويا اگر پاسور قصد فريب دادن مدافع حريف را داشته باشد .

اگر قرار است پاسورتان روي ضربه دوم حمله (يا تظاهربه حمله)نمايد .

براي اينكه به پاسور فرصت جمع اوري اطلاعات از وضعيت جاگيري مدافعان روي تورحريف وچگونه حركت مهاجمان خودي را بدهيم .

نكته :

خط سير يكنواخت توپ دريافت شده بسيار اهميت دارد ، چون به پاسور ومهاجمان امكان ايجاد يك ريتم خاص راموقع حمله ميدهد . بعضي اوقات دريافت كننده ها

بايد توپ راباارتفاع بيشتري ارسال كننده .(مثلا وقتي پاسور بايد مسافت زيادي را صورتيكه در رسيدن به منطقه پاس تاخير داشته باشد ) وبرعكس ارسال كوتاهتروقتي قابل استفاده است كه پاسور بموقع در منطقه پاس حضوريابد و لازم باشد تا ابشارزن حمله سرعتي انجام دهد (ريتم حمله شدت يابد)

ساير نكات در مورد دريافت سرويس :

ـ پاسور بايد بعد از هر دريافت سرويس مهاجمين خودي را متوجه ابشار سازد تا بقيه بازيكنان امادگي حمايت را داشته باشند .

ـ دريافت وارسال توپ به پشت سرپاسور (منطقه2) كاررا براي پاسور مشكلترمي سازد

تا اينكه ارسال به جلو پاسور (منطق3 )صورت گيرد .

­ــ پاسور ها  با حركت سريع خود به سمت منطقه پاس ميتواند به دريافت كننده ها

كمك كننده( هدف براي دريافت كننده مشخص ميشود ). در ضمن اين حركت باعث ميشود كه محدوديت ديد احتمالي ناشي از حركت پاسور كمتر شود .

ـ كليه بازيكنان در زمانيكه سرويس زده ميشود بايد داراي آرايش صحيح چرخش باشند

ـ پاسور ودريافت كننده ها براي اينكه مهارتشان را بنحواحسن به اجرا در آورند بايد اعتماد متقابل داشته باشند.

ـ جاگيري بازيكنان دريافت كننده بايدبه گونه اي باشد كه بتوانند بنحوا حسن دريافت خودرا انجام دهند. درهر چرخش بايستي حداقل يك دريافت كننده مجرب وترجيحا دو بازيكنان در عقب زمين جاگيري كرده باشند (مناطق 1و5 درشكل 8A )

ـ بازيگنان بايد بياموزنددر قالب يك جاگيري صحيح خود را با سرويس حريف،هنگام دريافت مطاقبت دهند.

ـ دريافت سرويس يك مهارت تيمي تلقي ميشود كه در آن انطباق وارتباط نقش ضروري براي كسب موفقيت دارد ( شايد لازم شود تا دو بازيكنان كه در كنار هم خوب دريافت نميكنند را از هم جدا نمود )

ـ بدون مطالعه و تجزيه و تحليل دقيق ، نبايد آرايش دريافت سرويس خود را تغير داد

ـ در آرنجهاي ضعيف حمله اي اطمينان حاصل كنيد كه بهترين دريافت كننده ها مشغول دريافت سرويس هستند.

ـ ارتفاع توپ ارسالي دريافت كننده ها براي پاسور به اندازه اي باشد كه به پاسور فرصت كافي براي استقرار در منطقه پاس داده شود .

ـ اكثر مربيان معتقدند كه دريافت سرويس مهمترين مهارت در بازي واليبال است . لذا بايستي در تمرينات زمان تمرين كافي را به آن اختصاص داد.

ـ دريافت كننده ها نبايد توپ را براي پاسور زياد از حد معمول بلند و نزديك تور ارسال نمايند. در غير اينصورت پاسور مجبور خواهد شد تا توپ دريافت شده را يكدستي پاس داده و يا در حالت نا متعادل ،پرش نموده وپاس دهد.

دريافت سرويس چهار نفره ،فنجاني يا u شكل :

شايدبخواهيد از 5نفردريافت كننده يكنفر را كم نموده وبه وي امكان آماده شدن بيشتر براي حمله را بدهيد ،ويا يكي از 5 نفر دريافت كننده دريافت خوبي ندارد

دراينصورت بايد تيم با روش 4نفره (فنجاني يا uشكل ) دريافت سرويس راانجام دهد

دريافت سرويس uشكل (پاسور در منطقه6):

ـ دوبازيكني كه به خط انتهاي زمين نزديكترند (درآرايش u) دو دريافت كننده اصلي ميباشند(مناطق 1و5)كه در بازيهاي سطح بالا 70 تا 80/ از كليه سرويسها را دريافت ميكند.

ـ هر چهار دريافت كننده در شكل 8A بايد دريافت كننده در سيستم Wرابكنند.

ـ براي اگاهي بيشترو آشنايي با مسئوليتهاي هر يك از دريافت كننده ها به شكلهاي 8B,8cرجوع نمائيد .

مسئوليتهاي دريافت سرويس uشكل :

مناطق هاشورزده اختصاصي به دو بازيكن نزديك به تور را دارد.(مناطق 2و4). دو بازيكن كه از تور فاصله دارند (مناطق 5و1) بايد مساحت زيادي را پوشش دهند(8B)

باعقب تر بردن بازيكنان مناطق 2و4 ازتور و فاصله داد نشان از خطوط كناري ميتوان مسئوليت بيشتري به آنها محلول كرد . منطقه ها شورزده تيره تر، منطقه خالي شده از بازيكناني است كه در آرايشWقرار داشته .(بازيXدرشكل(8C ).بازيكنان مناطق 1و5 بايد قادر به روبروشدن با سرويسهاي متفاوت باشند. بخصوص سرويسهاي عمقي (انتهاي زمين )كه حتي ممكن است براي دريافت آن مجبور شوند يك قدم به عقب بگذارند.

مزاياي دريافتU  شكل (نسبت بهW)

ـ هنگام دريافت 4نفر (U   )دربين دريافت كننده ها سرويس مناطق تداخل كمتري نسبت به دريافت W وجوددارد (دريافت باتعدادكمتري صورت ميگيرد بنابراين تداخل كمتر است )در آرايش Wهفت منطقه تداخل ودر آرايش U فقط سه منطقه تداخل وجود دارد.(شكلهاي 8D,8E)

ـ درآرايش U    مربيان بهتر ميتوانند آرايش حمله و دريافت خود را انتخاب كنند و يك بازيكن بهتر ميتوانند روي حركات بعد از دريافت تمركز كند(بدليل تداخل كمتر ) (شكل 9A,9f)

ـ دراين آرايش منطقه پوشش بيشتري جهت دريافت وجود دارد ولي مسئوليتهابسيار روشن و مشخص است .

معايب دريافتU شكل (نسبت بهW )

ـ هر بازيكن بايد منطقه بيشتري از زمين را تحت پوشش قرار دهد.

ـ حذف يك بازيكنان از دريافت سرويس ميتواند از علاقه واعتماد به نفسش نسبت به مهارتش بكاهد .

ـ بازيكنان غير دريافت كننده ممكن است مانند بازيكنان دريافت كننده درجريان بازي قرار نگيرند .

ـ برخي بازيكنان خط جلو در آرايش W نزديك به محل بسيار خوبي براي حركت ابشار جاگيري مي نمايند . در حاليكه در آرايش دريافت سرويس 4نفره بازيكنان خط جلو كه براي دريافت سرويس به عقب زمين رفته اند ، براي آبشار زدن بايد مسافت بيشتري را طي نمايند (به شكلهاي 9F تا 9A)توجه كنيد .

ـ در بازيهاي سطح بالا بخصوص بين الملي ، تيمهاي مردان نسبت به تيمهاي زنان بيشتر دريافت سرويس 4نفره (Uشكل ) 3ياحتي 2 نفره را ترجيح مي دهند. اين ناشي از ارتفاع تور است كه باعث آسانتر شدن پوشش زمين ميشود . يك عامل ديگر انكه اكثر مردان ، طول بدن بلند بلندتري نسبت به زنان داشته و بنابراين با بازيكنان كمتر ميتوانند منطقه بيشتري را تحت پوشش قرار دهند .

نكاتي در مورد شكلهاي 9F,9A

درهرمورد يك بازيكن از دريافت سرويس حذف شده و حمله از وسط زمين (منطقه 3)راانجام خواهد داد . اگر تيم مايل به اجراي حمله از وسط زمين (منطقه 3)باشد اين حركت به نفع تيم خواهد بود. بازيكناني كه دردريافت شركت نميكند به علت مسئوليت كمتر ميتواند سريع حركت كرده و به منطقه حمله برسد تمام موارد بالا بستگي به دريافت سرويس دارد .

دريافت سرويس براي حمله :

شما بعد از انتخاب سيستم 5ـ1 بازيكناني را  در مطلوبترين آرنج ممكن قرارداده ايد، مرحله بعد توجه به برخي تغييرات حمله از زمان دريافت سرويس است، هرچرخش و هر حريف ،پاس و حمله متفاوت را براي شما و بازيكنانتان مي طلبد .

هردور از چرخش ارنج بايستي خصوصيات زير را داشته باشد:

ـ يك ارايش دريافت سرويس با بيشترين ضريب اطمينان كه در هر زمان قابل استفاده براي ايمني وانسحاب كلي باشد .

ـيك مهاجم خط جلو بايد هميشه در صورت دريافت ناقص براي يك پاس بلند دردسترس پاسور باشد .

ـ يك مهاجم قوي در خط حضور داشته باشد.

ـ برخي تغييرات (اختيارات ) واقع بينانه براي بازيكنان دريافت كننده ،پاسور ها ،مهاجمين و مربيان عبارتنداز :

پاسهاي مختلف :

پاسور و مهاجمان بايد قادرباشند كه پاسها خوب رابه پوئن تبديل نمايند، اگرحريف دفاع  عقب زمين مدافع روي تور قوي براي اين پاسهاداشته باشد، پاسوربايد پاسهاي ديگري را ارايه دهد تا بتوان ريتم حمله رامجددا بدست آورد.

گاهي يك پاس كوتاه مي تواند باايجاد نوعي فريب به نفع مهاجم مربوط (سرعتي زن)يابه نفع مهاجمان مناطق ديگرشود .

آرايش مختلف دريافت سرويس :

بازيكنان (يابازيكن)ميتوانند حركت كرده و به مناطق جديد تعيين شده برونديا به انها براي تغيير آرايش دريافت سرويس مسئوليتهاي مختلفي محول كرد.با اين كار ميتوان كيفيت دريافت را ارتقاء داده وباعث انتخاب حمله هاي بيشتر براي پاسور باشداين تغييرات ممكن صرفا موجب تقويت روحيه باشند. بخصوص بعد از يك يا دواقدام به حمله ناموفق از ارايش اوليه مهم اين است كه قادر باشيم خود را با سرويسهاي مختلف و هدف دار حريف و هدف دار حريف تنظيم كنيم.

مسير مختلف نزديك شدن به تور منطقه جلو

هماهنگي بين مدافعان روي تورو داخل ميدان تيم حريف را ميتوان با تغيير دادن مسير هاي حركت براي ابشار و تغيير مناطق  حمله دچار مشكل ساخت . با اين روش ممكن است بتوانيد به سادگي از شكاف بين مدافعان روي تور استفاده كرده و ابشار بزنيد. برخي تغييرات ميتواند حتي يك الگوي ساده حمله را تقويت كند. با اين روش هر مهاجم ميتوانيد شگرد خود را براي ابشارزدن در هر منطقه بكارگيرد.

تعويض ها وتايم اوت ها

برخي از مربيان ترجيح ميدهند بجاي تغييرات درچگونگي حمله تيم بازيكنان تيمشان در يك دور از چرخش خاص مينمايند.اين تصميمات موقعي به سهولت انجام ميگيرد كه بازيكناني تيم خودي تيم حريف و خود را بخوبي بشناسيد.

تصاوير ارائه شده در بر گيرنده بازيكنان خط عقب (براي حمله )نيستند.با اين وصف اگر بازيكناني قادربه آنجام اين كار باشند ميتوانيد آنها را در فرم حمله تيم منظور نماييد. مادراين ارنج ها نمي خواهيم بازيكنان را براي ابشار پشت خط از دريافت سرويس منع كرده و انها را پنهان سازيم . براي اينكه اين نوع تخصصها بايد در سطوح بالاتري از واليبال ارائه شود .

اين شكلها با حركتها ابتدائي ساده شروع شده و با مختصر تغييراتي در هر دور از چرخش ارنج ادامه مي ييابد فقط پاسور 9 مناطق زمين بابرخي ازمسير هاي

اصلي ابشار نشان داده شده است .

پاسوردر منطقه 1:

ـ اين روش معمولا يك راه متداول براي شروع است در سيستم5ـ1ميباشد

(شكل A10)

ـ با اين روش اين امكان را مي يابيم تا در يابيم تا در منطقه جلو 3 آبشارزن داشته باشيد و در آن پاسور از آسانترين و نزديكترين راه از منطقه عقب براي پاس دادن به خط جلو نفوذ ميكند .

ـاگر بازيكن منطقه 3 دريافت كننده خوبي نيست او را به نزديك تور منتقل كنيد بخصوص اگر بازيكن مزبور بازيكن زن وسط باشد (شكل 9F )

دريافت سرويس و حركت براي حمله :

ـ بازيكن مستقر در منطقه 4 از وسط آبشار خواهد زد ومجبور به دريافت سرويس نميباشد (شكل 10B)

ـبازيكن مستقر در منطقه 3 آبشارقدرتي خواهد زد.(پس ازدريافت سرويس)

ـ دريافت سرويس بشكل U (4نفره) انجام ميشود .

روش حمله :

 ـ بازيكن مستقر در مناطق 2و3 براي ابشار زدن مسير يكديگر را قطع ميكند (بصورت ضربدري حركت ميكنند)

-بازيكنان مستقر در مناطق 5و6 دريافت كننده هاي اصلي اند كه به بازيكنان مناطق 2و3 امكان حركت سريع به مناطق حمله را خواهند داد.

ممشخص نماييد كه كدام بازيكن بايد اول از جلوي ديگري عبور كند.(هر بازيكني كه ابشار سرعتي ميزند بايد اول از جلوبازيكن ديگر عبور كند)

پاسور در منطقه 6:

-احتياط:در هردو سيستم پاسور منطقه جلووپاسور منطقه عقب در اين دور از چرخش باعث ميشود كه بهترين ابشارزن قدرتي و سرعتي تان در عقب قرار گيرد.(شكل 11A)

انتخاب روش براي حمله :

ـ يك راه انتخاب ديگر براي اينكه بازيكن قطر پاسور از منطقه 3 پس از دريافت سرويس حركت كرده ودر منطقه 2 ابشار بلند بزند . اين در صورتي است كه بازيكن منطقه 2 قبلا براي آبشار سرعت  به وسط زمين حركت كرده باشد . (شكل 11B)

ـ ويا بازيكن منطقه 4 حركت كرده وبه منطقه 3 براي آبشار زدن برود .

و اين در صورتي است كه بازيكن 3 قبلا براي آبشار به منطقه 4 رفته باشد .

استقرار پاسور درپاي تور (منطقه جلو ):

ـ پاسور و بازيكن قطر پاسور نزديك تور جاگيري ميكنند (شكل 11C)

ـ اگر بازيكن قطر پاسور بتواند از منطقه وسط حمله سرعتي انجام دهد، اين كار ميتوانند موثر واقع شود .

ـ در اين حالت نحوه جاگيري پاسور باعث محدوديت ديد كمتر براي دريافت كننده ها شده و به منطقه پاس خيلي نزديكتري است .

ـدريافت سرويس ، U شكل (چهار نفره )انجام ميشود.

بازي ×(ضربدري):

ـآرنج آن مشابه 11C است ولي منطقه 2ازمنطقه 3حمله مينمايد (بريده جلو)،و

بعد از ان بازيكن منطقه 3 حركت كرده و يك پاس يك متر جلوي پاسور خواهد زد (11D)

ـ بازيكن منطقه 4 پاسهاي بلندي روي انتن خواهد زد .

بازيكن سرعتي روي آنتن ميرود :

ـ راه ديگر ، قرار گرفتن بازيكن قطر پاسور در منطقه  2و  آبشار زدن از اين منطقه خواهد بود و بازيكن منطقه 2 از وسط حمله سرعتي انجام ميدهد (11E)

ـاين باعث ميشود كه بازيكن قطر پاسور در موقعيت خوبي براي آبشارزدن ،ازبرگشت توپها قرار گيرد .

ـ در اين حالت پاسور در نزديك منطقه ايده آل پاس قرار خواهد گرفت.

پاسور در منطقه 5:

ـ دراين حالت پاسور بيشترين مسافت را براي رسيدن به محل پاس دادن بايد طي كند (شكل12A)

ـ حيطه ديد دريافت كننده ها بعضي مواقع در هنگام حركت پاسور مسدود ميشود.

پاسور در حين پاس دادن :

ـ بيشترين مربيان ترجيح ميدهند كه بازيكنان منطقه 4 را نزديك تور برده واوملزم به حمله از منطقه 3يامنطقه 4 كنند (به شكل 12Bتوجه كنيد ).

ـاين باعث ميشود كه پاسور به منطقه پاس نزديكتر شده ولي حالت دريافت را به U شكل (چهار نفره باز عقب زمين )تغيير ميدهد .

ـ مواظب باشيد كه پاسور ها با بازيكنان مناطق 6و4 خطاي آرنج نداشته باشند.

ـاگر پاسور اصلي شما يك دريافت كننده خوب است شايد مايل باشيد بازيكن سرعتي در اين جرخش از آرنج پاس داده و يك سيستم 2 مهاجمه به موارد اجراء در اوريد .

پاسور در منطقه 4 :

ـ حال پاسور در خط جلو است و ميتواند مهارتهاي حمله اش را بكار برد (شكل13A)

ـ دريافتهاي ناقص (دورازتوريا خيلي مايل به چپ يا به سمت منطقه 4) باعث خنثي شدن يا حذف اين احتمال ميشود .

تجمع آبشارزن ها در طرف چپ (مناطق 3و4 )

ـ ممكن است پاسور مايل باشد تا بازيكن منطقه 3 رااز دريافت سرويس خارج نمود و از بازيكنان مناطق 2يا3 استفاده كند (شكل 13B)

ـمواظب خطاي چرخش بازيكنان بخصوص بين مناطق 1و2 ومناطق 2و3و4 باشيد.

ـاين ازدحام در يك منطقه در موقع حمله به نام (STACK) خوانده ميشود كه در اينجا (STACK) طرف چپ گفته ميشود .

ـبر قراري ارتباط بين پاسور ودو مهاجم به علت فاصله كم بازيكنان در حالت (STACK) اسانتر است .

ـبازيكن منطقه 3 ميتواند عقب تر و بازيكن منطقه 2 جلو تر جاگيري نمايند و حمله را راحت تر انجام دهند .

- يك جنبه منفي (STACK) اين است كه در صورت تشخيص داده شدن توسط حريف ، سه دفاع روي تور ميتوانند در طرف مربوط ازدحام كرده و دفاع قسمتي از منطقه تور را رها كنند ، مگر آنكه حمله از منطقه 2 (طرف ديكر تور ) نيز صورت گيرد .

حمله باز :

ـ بعضي اوقات ممكن است پاسور بخواهد بازي را باز نموده و مهاجمان را به سمت خارج زمين بكشاند (شكل 13C)

ـ در صورت تيكه دريافت خوبي انجام گيرد اين وضعيت ميتوانند ضمانت استفاده از تمام طول تور را داشته و بدين ترتيب باعث پراكنده شدن مدافعين روي تور حريف خواهد شد .

نفوذ ساختگي (فريب):

ـ پاسور ميتواند هنگامي كه در منطقه 4 قرار دارد مطابق پشت بازيكن منطقه 3 جاگيري كرده ووانمود كند كه بازيكن خط عقب است .(به شكل 13Dتوجه نمائد )

ـ او بايد طوري حركت كند كه گويي بازيكن منطقه 5 است . در اين هنگام پاسور ميتواند روي توپهاي بلند دست دوم آبشار زده و حريف را غافلگير نمايد .

ـ بازيكن منطقه 6 هم از وسط زمين تمارض به حمله سرعتي خواهد نمود.

پاسور درمنطقه 3:

اين دور از چرخش ميتواند يكي از قويترين دورهاي ارنج شما باشد كه در آن بهترين آبشارزن سرعتي و بهترين آبشارزن قدرتي در خط قرار دارند (شكل14A)

تجمع آبشار زنها طرف چپ :

ـ اين دور آرنج از اين لحاظ مثمرثمر است كه هر دو مهاجم (مناطق 2و4)دسترسي آسان به مناطق حمله 3و4را دارند (شكل 14B)

ـاين دور از آرنج را ميتوان تغيير داد بطور يكه بازيكن منطقه 4 براي دريافت سرويس به عقب برود و بازيكن منطقه 2 زير تور جاگيري نمايد .

ـيك مزيت ديگر آنكه برخي از حريفان ممكن است اين دور از ارنج را با وضعيت پاسور در منطقه 5 اشتباه كنند اين حالت ممكن است كه شانس امتياز گير پاسور با حمله روي پاسهاي دست دوم را افزايش دهد .

جداكردن آبشارزنها :

ـهر دو آبشار زن از مناطق بيرون حركت ميكنند(شكل14C)

ـ اين دورار ارنج وضعيت سيستم دريافت سرويس W را مهيا ميسازد، و به بازيكن منطقه  2 امكان دسترسي به مناطق حمله درجلووپشت پاسورراميدهد.

پاسوردر منطقه 2 :

ـ اين يك وضعيت مطلوب براي پاسور است (شكل 15A)

ـ پاسور نياز به حركت براي رسيدن به منطقه پاس را نخواهد داشت بلكه فقط منتظر يك دريافت صحيحخواهد ماند .

ـ ضمنا پاسور در اين حالت رو بروي مهاجم قرار خواهد گرفت و چند انتخاب خوب براي پاس دادن خواهد داشت همچنين هر دو بازيكن مذكور ميتوانند حمله سرعتي انجام دهند .

بازيكن منطقه 3 درزير تور :

ـپاسور ميتواند بازيكن منطقه 3 را از دريافت سرويس خارج و به زير تور  ببرد(شكل15B)

بازيكن منطقه4درزيرتور:

ـ هر دو بازيكن مناطق 3و4 را به طرف چپ منتقل كنيد.آنهاقادربه حمله از مناطق 3و4 خواهند بود (شكل 15C)

ـيك راه ديگر اينكه بازيكن منطقه 3 به زير تور رفته و به بازيكن منطقه 4 اجازه ي دريافت سرويس داده شود (شكل15D)

نفوذ ساختگي (فريب):

   ـاين دورازارنج دور خوبي براي فريب دادن حريف با حركت بازيكن خط عقب براي آبشار زدن خواهد بود .

ـ فقط كافي است پاسور (منطقه2)را به سمت عقب و راست بازيكن شماره3ببريد (شكل 15E)

ـ پاسور نشان ميدهد كه بازيكن منطقه 6 است .

ـ بازيكن منطقه 1 ميتواند با تمارض (فريب )به حمله از منطقه 2 اقدام نمايند.

چند نكته در رابطه با فريب دادن تيم حريف در اين سيستم :

تمارض به نفوذ از منطقه عقب نبايد زياد مورد استفاده وتاكيد واقع شود .ازآن ميتوان گاها بر عليه تيمهايي استفاده كرد كه در تشخيص آن بي تجربه اند. نبايد قيمت از دست دادن دريافت و آبشار خوب از اين روش استفاده نمود. انجام  درست و حساب شده حركات فريبي بايد باعث تضعيف وسردرگمي تيم حريف شده و همچنين اعتماد به نفس تيمتان رابالا ببرد، ودرضمن هنگامي كه پاسور از منطقه عقب حركت كرده و اقدام به پاس دادن با پرش كند دفاع كنان حريف باوي پرس نمايند.(پاسور،دفاع كنان حريف را با پرش خود نگه ميدارد) هنگامي كه دريافت بدرستي انجام شود، پاسور فرصت مناسبي براي آبشارروي توپ هاي دست دوم خواهد داشت در صورتي كه بازيكنان حريف تشخيص ندهند كه پاسور جزء بازيكنان خط جلواست .

1-     مقدمه:

 براي بازيكنان جوان دفاع روي تور آخرين تكنيكي است كه بايد انرا بياموزند. زمان و طريقه اجراي اين فن، باعث شده است كه آموزش و به اجرادر آوردن آن بسيار كار مشكلي باشده درتمرينات شبيه به بازي نكات مهمي راكه بازيكنان بايد مد نظرداشته باشند عبارتند از:

ـ بلندي پاس

ـ زمان پرش

 فاصله پاس پاسور تاتور

وضعيت و خصوصيات آبشار زدن تيم حريف

(براي بازيكنان جوان دفاع كردن يعني توجه به مطالب زير)

2-  نكات اصلي كه بايد به ان توجه كرد و آن را آموخت :

الف) دفاع يكنفره

ـ گارد مناسب ـ پرش ـ اجراي فن ـفرود و برگشت به بازي

 ـ حركات پاي مناسب شامل:

.پاي بغل

. پاي ضربدر

. پاي دو

. حركتهاي پاي تركيبي

- دفاع روي تورمعمولي

-  دفاع روي تور حمله اي

ب) محل دفاع روي تور (نقطه پرش )

ج) زمان دفاع روي تور (زمان پرش)

د) دفاع روي تور 2نفره

 -دفاع كردن خط

 -دفاع كردن زاويه

س)وضعيتهاي مختلف براي دفاع روي تور (2نفره)

-          دفاع پاس هاي بلند

-           دفاع پاسهاي كوتاه وتوپهاي

-          دفاع پاسهاي سرعتي و پاسهاي تيز

ص)انتقال از دفاع روي تور به حمله :

-          دفاع روي تور،فرود پوشش

-          دفاع روي تور،توپگيري توپهايي كه بين دست دفاع كن روي تورمي ماند

-          دفاع روي تور، حركت به عقب و آبشار

-          دفاع كن وسطي مي آموزدكه چگونه پس از فرودآماده آبشارزدن مي ماند

-          بازيكنان مناطق 2و4 آموزش مي بيند( هنگامي كه دفاع روي تور اتجام نميدهند) چگونه دفاع داخل ميدان اتجام داده و آبشار بزنند.

3-   اصول (دفاع روي تور )

وضعيت آماده(گارد)

بازيكنان درحاليكه دستهايشان به اندازه شانه هابازوبالاي سرقرار گرفته،جلوي    تــورجاگيري مي  كنندمعمولاپاها و شانه ها رو به تورو تقريبا30تا50 سانتيمتر از تور فاصله دارند.

دفاع كن وسطي نزديكتر به تور جاگيري ميكند، زيرا نسبت به بازيكنان مناطق 2و4 براي آبشار زن سرعتي تيم حريف بهتر است. بخاطرداشته باشدكه دراين حالت دستهاكاملا باز(كف دستها –آرنج)و كمرراست نگهداشته شود.

زانو هاكمي خم وبدن آماده پرش است. در اين وضعيت بايد بازيكن قادر باشد پشت دستهاي خود را ببيند (دستها جلوترازبدن و بالا نگهداشته شود).

براي اينكه قدرت حركتي خوب داشته باشيم سعي كنيم كه وزن بدن راروي پنجه پا بياوريم. هنگامي كه بازيكنان نحوه دفاع كردن را فراگرفتند، دفاع كردن بعد از حركتهاي مختلف را اموزش دهيد.

نكات كلي مراحل آموزش عبارتنداز :

الف) در شروع كار ارتفاع تور راپايين تر از حد معمول بياوريد (توررا بقدري پايين بياوريد تا لازم نباشد بازيكنان زياد پرش  كنند).

ب) در مراحل اول آموزش ضربه هاي اسپك كمي اهسته تر باشد.

ج) تمرينات آسان، تكرار زياد و حزكت (پاها ) خيلي كم باشد. در شروع كار ومراحل اوليه براي اصلاح كردن دست بازيكنان دفاع كننده ميتوان از نيمكت استفاده نمود.(نيمكتي به اندازه پرش آنها)

د) شما بعنوان مربي هنگام تمرينات بدانيد كه هر بازيكن بايد چند بار فن دفاع  روي تور را انجام دهد، تعداد آبشارهائي را كه براي آنها زده ميشود به خاطر بسپاريد تا بازيكنان از حد توانشان بيشتر حركت راانجام ندهند.

بلند شدن(پرش)پرش بايد مستقيم به طرف بالا باشد نه بطرف جلو. براي اينكار (وجلوگيري ازخطا)درهمان محلي كه پرش كرده ايد فرود بيائيد،(قبل ازپرش)پشت دستها رو به صورت باشد. در برابر اسپكهاي بلند خميدگي زانوها هنگام پرش بهتر است حدود 90 درجه باشد.هنگام پريدن بازيكنان قد كوتاه مي توانند آرنجشان را پائين اورده تا اين عمل به پرش آنها كمك كند. در زمان پرش پشت را صاف نگهداريد و يا كنترل پرش كنيد و هميشه هنگام اجراي تكنيك دفاع روي تور سعي كنيد دستهايتان رادر مسير توپ قرار دهيد ويا حتي فكر كنيد قصد گرفتن توپ راداريد. همانطوريكه گفته شد بازيكن قد كوتاه مي تواند با پائين آوردن دستها و آرنج و خم كردن كمر از تمام بدن براي پرش بيشتر استفاده كند. ولي اين قبيل از بازيكنان بايد اين عمل رازياد تكرار كرده تا هنگام پرش خطاي تور انجام ندهند.

اعمال بالاتنه

بازوان از قسمت شانه مستقيما به بالا و ان طرف تور حركت مي كنند براي اجراي بهترين عمل دستها را بايد جلوتر از شانه قرار داد به قدري كه بازيكن قادر باشد پشت دستهاي خود را ببيند.

در حقيقت دستها بايد (چه قبل از پرش و چه بعد از پرش ) در امتدادديد قرار گيرد و مسير توپ را جستجو كند بعضي از مربيان عقيده دارند كه هنگام پرش دستها بايد جلوي صورت و سينه ها باشند. اين عمل باعث ميشود كه بين دستهاي بازيكن فاصله نيفتد و دستها با سرعت بيشتري به بالا و ان طرف تور بروند.

مسئله مهم ديگري را كه بايد به ان توجه كرد باز بودن كامل انگشتان است و عملي كه مچ بايد هنگام دفاع روي تور انجام بدهد. در واقع مچ دستها هنگام دفاع روي تور وظيفه كوچكي دارند و ان هنگامي است كه اسپك خيلي اهسته و نرم باشد و دفاع كن روي تور فرصت ديدن توپ و چرخاندن مچ را داشته باشد.

زماني كه توپ دفاع شده به بيرون زمين حريف (قسمت انتهائي) ميرود هنگامي است كه به موقع پرش نكرده باشيم و يا بالا تنه دفاع كن روي تور زاويه مناسب با پايين تنه نداشته باشد و يا دستها را به موقع و درست به توپ نزده باشد.

هنگام اجراي دفاع روي تور نبايد دستها و بازوها را به طرف توپ پرت كنيم. زيرا اين عمل باعث ميشود كه خطاي تور را انجام دهيم. به همين دليل است كه ما ميخوا هيم دستها هنگام پرش بالا و جلوي بدن قرار گرفته شود در اين حالت كمي سر به طرف بالا قرار ميگيرد تا دفاع كن بتواند اسپك حريف را ببيند بعد از پرش و درست قبل از تماس توپ با دستها بالا تنه از كمر خم شده به طرف جلو ميايد و ماهيچه هاي شكم سفت ميشود. با اين حركات سر به طرف پايين خوهد امد اكثر بازيكنان هنگام اجراي تكنيك دفاع روي تور چشمهاي خود را ميبندند. اين حركت عكس العملي بدن براي جلوگيري از حادثه در برابر چشم است. كه با تكرار و تمرين زياد مي توان زمان بستن چشمها را به حداقل رساند. بازيكنان قد كوتاه هم با سعي و تلاش ميتوانند از خوابيدن مستقيم توپ در زمين خودي جلو گيري كنند اگر چه انها قادر به دفاع كردن خوب نيستند. اكثر بازيكناني كهبتوانند تا ارتفاع ارنج خود به بالاي تور پرش نمايند ميتوانند فن دفاع روي تور انجام دهند. اما اگر بازيكنان قد كوتاهي در تيم وجود داشته باشند كه نتوانند تا اين ارتفاع پرش كنند بايد بازيكنان خط عقب زمين با امادگي براي توپ گيري اين ضعف را جبران كنند و در ضمن اين دسته از بازيكنان نيز جهت رفع مشكل خود بايد سعي داشته باشند تا بيشتر پرش نمايند.

فرود

بعد ازشركت در دفاع روي تور پس از تماس توپ با دستهاي دفاع كن روي تور، بازوها بايد به كمك شانه ها به عقب كشيده شوندتابه تور برخورد نكنند و سنگيني بدن بايد با خم شدن مچ پا، زانوها وكمر گرفته شود. فرود،حتما بايد با كنترل و روي دو پا باشد، اين نكته اهميت زيادي دارد زيرا زماني كه روي يك پا فرود بيائيم فشار زيادي آن پا آمده و در دراز مدت دچار عارضه خواهيم شد .

گرفتن اطلاعات با چشم (ازراه ديدن )

به طور كلي دفاع روي تور ميتواند اطلاعات زيادي ازاسپكر،پاسور،چگونگي توپ و غيره …را بدست بياورد. هنگام بازي واليبال به محض زدن سرويس  ويا اسپك تيم خودي ،چشم بازيكنان دفاع كن روي تور بايد بدنبال اطلاعات زير باشند:

1)                  اسپكر هاي تيم حريف چه كساني هستند؟

2)                   تمام حواس به توپ دريافت شده تيم حريف باشد. و نحوه رسيدن توپ به پاسور را برسي نمايند (قوس توپ چگونه است؟)

3)                   سعي كنيداسپكر (اصلي)را پيدا كنيد.

4)                  توپي كه دردسترسي پاسور قرار ميگيرد را مشاهده كنيد.

5)                  اگر فرصت باشد (پاس بلند باشد ) نيمه اول قوس پاس پاسور را ببيند .

6)                  توجه به نزديك شدن اسپكر(به محل پرش )،حركت شانه هاي او و غيره……

مطالب بالا نكات اصلي است كه بازيكنان هنگام فن دفاع روي تور بايد به آن توجه داشته باشند

ودر مراحل پيشرفته بايد به نكات مهم ديگري از قبيل سيستم دفاعي تيم خودي، سيستم حمله تيم حريف،ووضعيتهاي استثنائي بازي و غيره ……نيز توجه اشته باشند .

4) ـدفاع فردي

هدف اصلي از دفاع روي تور عبارتند از :

1)   مهار كردن بهترين آبشار زن تيم حريف (از كار انداختن )

2)    امتياز گرفتن ويا تعويض سرويس به نفع تيم خودي

3)  تاثير روي اسپك تيم حريف به نحوي كه يك توپ ساده در دسترس مدافعان عقب زمين تيم خودي قرار گيرد .

4)   با دفاع كردن يك طرف وآزاد گذاشتن طرف ديگر، توپ براي توپگيري دردسترس مدافعان عقب زمين قرار گيرد (كار مدافعان عقب زمين راحت تر ميشود )

5)   (با اجراي خوب فن دفاع روي تور ) از لحاظ رواني ايجاد ترس در آبشار زنهاي تيم حريف .

4-1- تمرينات براي آموزش دفاع روي تور

مربي بايد درمراحل اموزش كليه تمرينات رازير نظر داشته باشد (اوبايد ابتدا نحوء اجراي تمرينات راتوضيح داده وعملا نشان دهد )

الف) تمرينات بدون توپ

-          هر2 بازيكن روبروي هم در دو طرف تور (هم قدها با هم )قرار ميگيرند .

يك بازيكن فن دفاع روي تور راانجام ميدهد (بدون توپ )و ديگري تماشا ميكند. ديدن يك مرحله از آموزش است .

-          هر2بازيكن هم زمان پرش كرده و دستهايشان رادر بالاي تور بهم ميزنند.

-          هر2 بازيكن هم زمان پرش مكنند. درحالي كه يك بازيكن دستهايشان را به حالت مشت روي سرش گذاشته بازيكن ديگر سعي ميكند كه ( در بالاترين نقطه پرش )كف هر دودستش راروي مشت بازيكن اول قراردهد.

توجه: يك بازيكن پرش ميكند و بازيكن ديگر از ميان تور شكم بازيكن اول را به عقب هل ميدهد اين عمل باعث ميشود كه بازيكن بياموزدكه چگونه با عقب رفتن شكم باتور فاصله پيدا كرده و يك پرش دفاع روي تور را ايده آل نفوذي انجام دهد . (زاويه مناسب بين بالا ترين و پائين تنه )

ب) تمرينات با توپ

بازيكنان درابتدا بايد بياموزند كه چگونه از (ضربه )توپ نترسند. براي اين كار ميتوان ازسكو يا نيمكت استفاده كرد. بازيكنان روي ان مي ايستند و مربي براي آنان ضربه مي زند. ضربه بايد در ميان دستهاي انها كه بصورت آزاد وباز است زده شود.

تغييرات تمرين:(مهم )

هرباركه ضربه توسط مربي زده ميشوديك بازيكن درست پشت مربي مي ايستد و انگشتان خود را باضربه مربي بلند ميكند ودفاع كن بايد توپ را دفاع كرده و همزمان بگويد كه بازيكن پشت سر مربي چند تااز انگشتان خود رانشان داده است. اين كار كمك ميكند كه چشمها هنگام برخورد توپ با دستها بازنگه داشته شود ويا زمان بسته شدن چشمها بااين نوع تمرينات به حداقل برسد.

V)              بازيكنان روي زمين به تور جاگيري مي كنند. اين تمرين بدون پرش انجام ميشود ( ارتفاع تور پائين باشد ) يك نفر ضربه مي زند و بازيكن ديگر سعي ميكند توپ را دفاع ميكند ويا دستهايش رادز مسير توپ قراردهد (درشروع كار بايد توجه داشت كه ضربه ها بسيار آرام است )همچنين ضربه زننده مي تواند از روي سكو ضربه بزند.

ـ تمرين بعد را ميتوان مطابق تمرين قبلي منتها با مختصري پرش انجام داد .

ـ تمرين بعد با پرش كامل .

ـ دفاع روي تور حمله اي را،هنگامي ميتوان انجام داد كه بازيكن حداكثر پرش را كرده، به موقع به توپ رسيده باشيد.

ـ بايد توجه داشت كه هنگام تمرين دفاع روي تور تمركزروي باز كردن دستها باشد، نه روي حركت دادن بيش ازحد و بي مورد دستها روي تور. دفاع كنان روي تور به دنبال كليدهاي اصلي دفاع روي تور يعني جهت پرش و خط شانه هاي آبشارزن باشند ( شانه و صورت اسپكر را نگاه كرده تا مسير توپ اوراحدس بزنند )

د) ـ هر دو نفر روبروي هم يكنفر روي صندلي مي ايستد و توپ را دودستي بالا نگه مي دارد، بازيكن ديگر پرش كرده و سعي مي كند كه كف هر دو دستش راروي توپ بگذارد .

س)ـ هر دو نفر با هم ( بدون توپ) يك بازيكن از فاصله 3يا4 متري حركت كرده و شبيه آبشارزن پرش ميكند . بازيكن ديگر نيز پرش كرده ازروي حركت  و جهت پرش و شانه هاي نفر اول مسير توپ را حدس زده ودستش رادر مسير توپ فرضي او قرار ميدهد .

ص)ـ دو بازيكن روبروي هم بايك توپ مي ايستند . بازيكن ضربه زننده شبيه به حركت آبشار زنها حركت ميكند  و توپ را بالاي تور به دست بازيكن ديگر كه پرش نموده ميزند . بازيكن دفاع كن روي تور ميتواند توپ را بگيرد و يا عمل دفاع روي تور را انجام دهد .

ط)ـ مشابه تمرين قبلي منتها اين بار آبشار زن حركت كرده وبه خود پاس ميدهد وآبشارمي زند و دفاع كن ازروي جهت پرش و شانه هاي اسپكر ، سعي مي كند توپ رادفاع كند .

نتيجه :

باتغيير ارتفاع پاس ،زمان پرش يك فاكتور مهم به حساب مي ايد و همچنين با تغيير فاصله پاس تاتور مسافت نيز فاكتور ديگري محسوب ميشود .

ع)ـ حركتهاي اصلي پارا آموزش داده و فرود روي هردو پا را بعد از پرش تمرين كنيد .

ـ پاي ضربدر (بهترين حركت پا براي مسافتهاي بيشتر از 3 متر است كه زنان ومردان در بازيها به اجرا در مي اورند

ـ پاي بغل وضربدر (تركيبي )كه براي مسافتهاي بيشتر از3 متر بكار گرفته مي شود

ـ بايد توجه به پاي ترمز داشته باشيم ( پاي ترمز از حركت افقي بدن جلوگيري ميكند ) بنابراين پرش بلافاصله بعد از توقف حركت افقي بدن ، صورت مي گيرد ‍(همچنين سرعت حركت افقي به وسيله پاي ترمز به پرش عمودي كمك مي كند ).

ف) دفاع كن روي توربايد به طور انفرادي حركتهاي مختلف به چپ وراست راتمرين كند.

تمرينهاي شبيه به هم

ـ هردو نفر روبروي هم حركت به طرف چپ دفاع روي تور رو فرود سپس حركت بطرف راست ، پرش ، دفاع روي تور رو فرود. بايد توجه داشت كه در اين تمرين همه حركات هر دو بازيكن، جهت حركتها و نحوه حركت پاها بايد مشابه به هم باشد .

ـ تمرين ديدن و تقليد كردن، هر دو بازيكن روبروي هم ـ يك بازيكن حركتهاي مختلف پا، پرش ودفاع روي تور را انجام مي دهد و بازيكن ديگر به مدت 15 ثانيه سعي ميكند كه با ديدن، بلافاصله تمام اعمال او را تقليد كند. بايد توجه داشت كه در اين تمرين اگر بازيكن اصلي قصد پرش را داشت ولي پايش روي زمين بود بازيكن دوم گول نخورده وپرش نكند .

ق)دو اسپكر هر كدام يك توپ روبروي يك دفاع كن روي تور ( به فاصله 1 تا 5/1 متر) يكي از اسپكر ها حركت كرده ( به خود پاس ميدهد ) واسپك ميزند و دفاع كن روي تور با پرش عمل دفاع روي تورا انجام ميد هد. بلافاصله اسپكر دوم حركت كرده ( به خود پاس ميد هد )و اسپك مي زند. در همين زمان دفاع كن روي تور نيز حركت ميكند،مقابل اسپكر دوم پرش كرده و دفاع روي تور انجام ميد هد و ادامه تمرين با بازيكنان ديگر. در اين تمرين بايد توجه داشت كه دفاع كن تور به هنگام حركت به چپ وراست از يك نوع حركت پا استفاده كند.

ك) يك دفاع كن روي تور مقابل 3تا6 اسپكر

آبشارزنها بافاصله 2 متري از دردو ستون ودر مقابل دفاع كن روي تور جاگيري ميكند دفاع كن روي تور حركت كرده و مفابل هر اسپكر دفاع روي تور راانجام ميدهد. درشروع اين تمرين اسپكرها مي توانند ابتدا توپ راساده پرتاب كنند . سپس ازرويزمكين ضربه بزنند ودر انتها. هر كدام به ترتيب و هماهنگ حركت كرده وبه خود پاس بدهند وآبشار بزنند .

ل)درادامه تمرينات مربي توپ را براي آبشار زنها پرتاب مي كند وانها در مسير مشخص اسپك ميزنند ودفاع كن روي تور دفاع ميكند . در ابتدا اين تمرين سعي شود كه مربي در نز ديكي آبشارزنها ودفاع كن جاگيري كند و ارتفاع پاس ها يكنواخت باشد . سپس مي توان فاصله را زيادتر، ارتفاع پاس را متغير و مسير اسپك را نا مشخص نمود.

در تمام تمرينات دفاع روي تور كه تاكنون ذكر شده است مي توان ارتفاع تور را پايين تر از حد معمول آورد .

م)تفاوت بين پاسهاي نزديك ودور از تور (حريف ) رابه دفاع كنان روي تور توضيح تاته و همچنين به آنها آموزش دهيد كه چگونه و چه وقت بايد گونه توپها رادفاع كنند.

(زمان پرش براي هر كدام چه وقت بايدباشد.براي اينكارمربي ميتواند توپهاي مختافي براي اسپكر ها پرتاب نمايد، كه پس از اسپك زدن در طرف مقابل دفاع كنان روي تور تكنيك دفاع را انجام دهند).

ـ نكات اساسي براي اين نوع تمرينات

به دفاع كنان روي تور متذكر شو.يد كه براي پاسهاي بلند كمي ديرتر از آبشارزنها پرش نمايند .

به آنها بگوئيد كه هر چقدر مسافت پاس پاسور حريف دور تر از تور باشد، دفاع كن روي تور بايد به همان نسبت ديرتر پرش نمايد .

ن)مربي توپ را براي  پاسور پرتاب ميكند. پاسور پاس ميد هد و آبشارزن در جهتي كه قبلا به وسيله مربي مشخص شده است اسپك ميزند و دفاع ميكند ( پاسها بلند و با تور فاصله داشته باشد )

و) هنگامي كه تجربه دفاع كنان روي تور كمي بيشتر شد تمرينات را تغيير ميد هيم يعني ديگر اسپكر مجبور بيست كه در جهت مشخص اسپك نمايد (مربي مي تواند دفاع كن روي تور بايستدو مسير اسپك را با دست مشخص نمايد )اسپكر ها سعي كنند كه مسير حركت به محل پرش خود را تغيير دهند. يعني حركت مستقيم به محل پرش براي اسپكهاي زاويه

ه)تمرينات ديگري تراي آموزش زمان پرش، عكي العمل و زاويه دفاع روي توررا مي توان طراحي كرده وبه اجراء گذاشت .

تمرينات

ـ مربي ضربه ميزند و دفاع كن روي تور يكبار با دست چپ و بار ديگر با دست راست و سپس با هر دودست عمل دفاع روي تور را انجام از دفاع يكد ستي اين است كه دفاع كن روي تور بياموزد كه چگونه دستش رابه طرف هدف بچرخاند.

ـ پرتاب توپهاي مختلف بوسيله مربي براي آموزش (حدس ) مسافت، مسير حركت مناسب به محل پرش وزمان بايد داشت كه در اين تمرينات، هنگام حركت خط شانه ها موازي با تور باشد.

ـ گرفتن ويا دفاع كردن توپهاي پرتاب شده از بالاي تور

ـ حركت به سمت چپ و يا راست و سپس اجراي تكنيك دفاع  روي تور. هدف اصلي از اين تمرين جلوگيري از اوت شدن توپ پس از برخورد به دست بايكن است.

ي)حركت پاي دوواجراي تكنيك ترمز باپاي يگام به آخر:

ازاين حركت پا معمولا براي مسافت هاي زياد استفاده ميشود و غالبا دفاع كنان وسط اين حركت رابيشتر ميد هند، مثلا بازيكن وسط در منطقه 4ايستاده وبايد حركت كند وبه منطقه 2 رفته ودفاع روي تور را انجام دهد. در اين حالت نمي تواند اين مسافت را پاي بغل ويا ضربدر طي كرده وبه موقع به محل مورد نظر برسد. او بايد كاملا برگردد وشروع بدويدن نمايد وسپس بدون اينكه به بازيكن كناري برخورد نمايد توقف كرده و تكنيك دفاع روي تور را با بازيكن كناري انجام دهند.(بايد توجه داشت كه هنگام چرخش بدن، دستها بهحالت معمولي بر مي گردد و پاي ترمز يك گام به آخر مانده است )

4-2-اموزش گرفتن اطلاعات از روي علائم موجود(قبل ازپرش ) توسط دفاع كنان روي تور .

-مهمترين نكاتي را كه ابتدا دفاع كنان روي تور بايد به آن توجه كرده و انرا بياموزند عبارتند از:

1-                  مسير حركت به محل پرش و جهت پرش اسپكر حريف

2-                  قوس پاس (چگونگي پاس)

3-                  فاصله پاس تا تور

با توجه به اين نكات :

سپس دفاع كنان روي تور (با توجه به اين نكات ) هنگام بازي مهرت و تجربياتشان افزايش يافته و چيزهاي زيادي فراميگيرند و در نهايت فن دفاع روي تور به وسيله بازيكنان به طور اتوماتيك ( با مهارت كافي) انجام ميشود .

مراحلي كه دفاع كنان روي تور بايد آموزش ببينند

 عبارتند از :

مرحله اول : ديدن حركت اسپكرها

توپ به طرف دريافت كنندگان عقب زمين تيم حريف سرويس و با اسپك زده  ميشود به محض اينكه توپ به دست مدافعان عقب زمين تيم حريف بر خورد كر د دفاع كنان روي تور بايد اسپكر هاي زمين حريف را زير نظر داشته باشند. براي بهتر اجرا شدن اين تمرين و توسعه مهارت دفاع كنان روي تور در همين لحظه اسپكر ها ميتوانند انگشتانشان را بلند كنند و دفاع كن روي تور با ديدن اين عمل بايد بگويد كه اسپكر ها هر كدام چند تا انگشت خود را بلند كرده اند. تمرين اين عمل ديد دفاع كن روي تور را تقويت مي نمايد.

مرحله دوم: ديدن حركت اسكپرهاي حريف و حريف و نحوه دريافت توپ(قوس توپ)

اين تمرين مشابه تمرين مرحله اول است منتها در اين مرحله بعد از اينكه دفاع كن روي تور اطلاعاتي از اسپكر ها داد (چند انگشت بلند كرده اند) بايد بلا فاصله نحوه دريافت توپ را هم بررسي كند و چگونگي آنرا بگويد(مثلا بگويد بلند –نزديك- بد روي 3متر –خوب … ) اگر اين تمرين در شروع سخت باشد ميتوانيم به دفاع كنان روي تور بگويم كه ابتدا اسپكر ها را فقط نگاه كرد ه و سپس اطلاعات توپ دريافت شده را بيان كنند.

مرحله سوم: حركات اسپكر +نحوه دريافت+قوس پاس

مشابه تمرين مرحله دوم ولي در اين مرحله قوس پاس و نوع ان مهم است.

مرحله چهارم :حركات آبشارزدن +نحوه دريافت توپ+قوس پاس+مسير حركت آبشارزنها به محل پرش

تمرين مشابه مرحله قبل منتها در اين مرحله دفاع كن بايد نحوه و مسير حركت آبشارزنها و محل پرششان را زير نظر داشته باشد و حدس اينكه چه مدتي طول مي كشد كه آبشارزن به توپ برسد.

مرحله پنجم:همه مطالب بالا+اطلاعاتي از روي بدن آبشارزنها

اين مطالب شامل خط شانه انها و جهت صورتشان و عادتهايي كه هر آبشارزن معمولا دارد و غيره.

مرحله ششم:اعمالي كه دفاع كن روي تور در مناطق جلوي زمين براي اجراي عمل دفاع روي تور بايد انجام دهد.

مرحله هفتم:دفاع كن روي تور چه اطلاعاتي از پاسور تيم حيف دارد(معمولا چه نوع پاسهايي ميدهد)

مرحله هشتم:سيستم تيم بازي خودي و تجزيه و تحليل بازيهاي قبلي تيم حريف چه اطلاعا تي به دفاع كن روي تور داده است.

اشتبا هات اساسي دفاع روي تور و تذكرات:

الف)دفاع كن كناري روي تور نمي تواند به خوبي دفاع كند.

-دفاع كن وسط هنگام حركت از پاي ترمز به خوبي استفاده نميكند و حركت افقي او هنگام پرش ادامه دارد (دفاع كن كناري دچار اشكال ميشود).

-دفاع كن روي تور فراموش كرده است كه ابشارزن روبروئي خود را شناسايي كند.

ب)دفاع كن  روي تور زودتر از آبشارزن پرش مي كند.

ـ سعي شود كه از كلمات كليدي مثل حالا، و غيره …… استفاده كنيد.

ـ به تمرينات گذشته توجه كنيد وتمرين دفاع روي تور باپرتاب مربي در فواصل مختلف از تور يا ارتفاع متغيير را انجام دهيد. شايد وضعيت دستهاي بازيكن جلوي صورت نيست .

ج). دفاع كن روي تور هنگام پرش خطاي تور انجام ميدهد.

ـ دستها را زيادتر از حد معمول جلو برده است.

ـ بدن بازيكن از حد معمول جلوتر است.

ـ هنگام دفاع كردن، بازيكن وقتي نتواند به توپ برسد ، از حد معمول بدن را به بالا وجلو مي كشد ( تا شايد بتواند توپ را لمس كند)

ـ كشيدن بدن بطرف عقب، هنگام فرود را درست تمرين نكرده است

ر). دفاع كن وسطي نتوانسته است به دفاع كن كناري برسد .

ـ دفاع كن كناري شايد محل پرش را اشتباه حدس زده است .

ـ دفاع كن وسطي از حركت پاي مناسب استفاده نكرده است .

ـ شايد دفاع كن وسطي مسير پاس تيم حريف را درست حدس نزده باشد .

ـ دفاع كن وسطي براي آبشار سرعتي تيم حريف پرش بلند انجام داده و فرصت اينكه به دفاع كن كناري برسد را نداشته است.

س). توپ پس از برخورد با دستهاي دفاع كن كناري از محوطه بازي به بيرون ميرود

ـ دفاع كن زياد پرش كرده است ( توپ به ساعد برخورد كرده )

ـ دفاع كن زود پرش كرده است

ـ دفاع كن دست بيرون خود رابه طرف داخل زمين حريف نچرخانده است .

ـ انگشتان كاملا بازو محكم نبوده است

 ف) وقتي توپ بلند و نزديك تور است ، دفاع كن روي تور در حركت فشار دادن با آبشار زن تيم حريف ، توپ رااز دست ميدهد .

ـ سعي كنيدكه توپ رابه يك طرفه فشاردهيد(به جاي اينكه مستقيم فشار دهيد)

ـ سعي كنيدكه در اين حالت نفر دوم باسيد كه با توپ تماس پيدا مي كنيد. شما بايد بعد از فشار اسپكر توپ را فشار دهيد . هميشه در اين مواقع توپ به طرف زمين حريف ميرود ( به طرف زمين نفر اول ).

م)دفاع كن روي تور نميتواند توپ را لمس كند ( به دفاع برسد )

ـ دفاع كن روي تور، را توپ را بايد ببندد .

ـ سعي كنيد كه با حركتهاي صحيح پايه محل پرش  رسيده مسير توپ قرار دهيد .

توجه : از آينه و نوار ويدئو و غيره  ميتوان ( براي اصلاح حركت ) استفاده نمود.

5ـ دفاع روي تور 2نفر

1-5تمرينات دفاع روي تور 2نفره

به  محض اينكه بازيكنان پايه و اساس دفاع يكنفره را  ياد گرفتند، لازم است دفاع روي تور 2 نفره را نيز به آنها آموزش داد.

5ـ1 تشكيل دفاع روي تور2نفره

تشكيل دفاع روي تور 2نفره از دوقانون اصلي تبعيت مي كند كه عبارتند از :

1ـ وقتي لازم باشد كه كنار آنتن ها، دفاع روي تور 2نفرتشكيل شود. دفاع كن كناري محل و زمان پرش را تعيين ميكند .

2ـ وقتي قرار باشد در مركز زمين دفاع روي تور 2 نفره تشكيل شود دفاع كن مركزي محل و زمان پرش را تعيين خواهد نمود.

حالت دستهابراي دفاع نفره درمناطق مختلف زمين

تمرين 1ـ شش نفر با هم

3دفاع كن درهرطرف تور(مناطق 2و3و4) جاگيري مي كنند.

 الف)هر سه نفر جداگانه يك دفاع روي تور در مناطق خود انجام ميدهند.

ب)بازيكن منطقه 3 به بازيكن منطقه 4 نزديك شده و يك دفاع دو نفره در سمت چپ زمين انجام ميدهند. همزمان بازيكن منطقه 2 انفرادي تكنيك دفاع روي تور را انجام ميد هد

ج) بازيكن به جاي اول خود بر ميگردند ( مناطق 2و3و4)و انفرادي دفاع ميكنند.

د)اين بازيكن منطقه 3به بازيكن منطقه 2نزديك مي شود

 وبا هم يك دفاع 2نفره درسمت راست زمين انجام ميدهند. همزمان بازيكن منطقه چهارانفرادي تكنيك دفاع روي تورراانجام ميدهد.

س)مجددابازيكن به مناطق اصلي خود برگشته(2و3و4)

 و انفرادي دفاع ميكنند.

ط)بازيكن منطقه 4به بازيكن منطقه3 نزديك شده ودر وسط زمين دفاع دو نفره انجام ميدهند همزمان بازيكن منطقه2 انفرادي دفاع ميكند.

ع)همگي به جاي اول برگشته دفع مي كنند.

ق)بازيكن منطقه دوبه بازيكن منطقه3نزديك مي شودودروسط زمين دفاع2نفره انجام ميدهند. همزمان بازيكن منطقه4 دفاع انفرادي انجام ميدهند

م)بازيكن به مناطق اصلي خود برگشته و انفرادي دفاع مي كنند.

توضيح اينكه :

تمام حركات دردو طرف تور هماهنگ با هم انجام شود.

مثلا وقتي در يك طرف زمين بازيكن منطقه3 به بازيكن منطقه4نزديك ميشود در طرف ديگر بازيكن منطقه3به بازيكن منطقه2نزديك شود.

تمرين 2

مشابه تمرين1 منتها در اين تمرين هنگامي كه دفاع 2 نفره تشكيل ميشود بازيكني كه تك ميماند به جاي دفاع يك شيرجه به عقب ميزند.

5-3 علائم و ارتباطات (بين دفاع كتات روي تور)

-علائمي از قبيل داخل خط حالا صبر كن و غيره… را بايد به دفاع كنان روي تور اموزش دادتا دفاع كني كه ميخواهد محل و زمان پرش را تعيين كند از اين كلمات براي هماهنگي بيشتر استفاده نمايد.

-شناسايي تمام اسپكر هاي حريف به وسيله دفاع كنان روي تور الزامي است.

همچنين انها بايد بدانند كه پاسور كجاست؟

جز نفرات عقب است يا جلو؟

همچنين دفاع كن وسط بايد موقعيت دفاع كن وسط تيم حريف را هم شناسائي كند.

  دفاع كنان روي تور بايد به نكات زير توجه كنند:

-بازيكنان ابتدا مسير حركت اسپكر را به دقت نگاه كنند.

-زمان پرش براي پاسهاي نزديك تور و دور از تور را ياد بگيرند.

-زمان پرش براي پاسهاي بيرون آنتن را فرا گيرند.در اين نوع دفاع ها هرگز نبايد رو به اسپكر پرش كرد.

بلكه بايد خط شانه به سوي حريف باشد.

-بعداز اينكه دفاعكنان مهارت كافي در دفاع روي تور پيدا كردند بايد دنبال نكات كوچكتري براي بهتر دفاع كردن باشند. اين نكات عبارتند از:

-قبل از اجراي تكنيك دفاع روي تور پاسور تيم حريف را نگاه كنيد و مواظب قرار هاي پاسور با ابشار زنها باشتد (مخصوصا دفاع كن وسطي)

-آبشارزن حريف را هميشه بعد از پاس پاسور نگاه كنيدمسير رسيدن به محل پرش و زاويه حركت او را ببينيد و سعي كنيد كه بعد از پرش دستهاي خود را در مسير توپ او قرار دهيد.

-بعد از كسب تجربه شما ميتوانيد از روي حركت بازوي اسپكر (وصورت) جهت اسپك او را تشخيص دهيد.

با تجزيه و تحليل و مطالعه آماري ابشارزنهاي تيم حريف و نوار ويدئو انها ميتوانيد شگردهاي انها را بررسي كنيد.

دفاع كن وسط بايد (حتما )آبشارزن سرعتي حريف را شناسايي كرده و (دست)پاسور را نگاه كند .

نكته بالا كمك ميكند كه دفاع خواندن و دفاع كردن را انجام دهيم. در اين نوع دفاع ها دفاع كن روي تور دست پاسور را نگاه ميكند نه مسير حركت ابشارزن را.(بيشتر براي اسپكهاي سرعتي)

5-4 جلوگيري از اوت شدن توپ،پس از برخورد توپ با دست دفاع كنان :

برگرداندن توپ به وسيله دفاع كن كناري

-دست بيروني بازيكنان كناري رو بخ مركز حيف بايد باشد.نكته قابل توجه اين است كه حتما هنگام تماس توپ با دستها ،همزمان بازيكنان از كتف هردو دست كمك گرفته و توپ را به داخل زمين هدايت ميكند.

-سعي كنيد كه دستها رو به وسط زمين حريف باشد در غير اين صورت توپ پس از برخورد با دستهايتان به خارج زمين خواهد رفت.

-اگر پاس پاسور بيرون آنتن ها باشد سعي كنيد خط شانه رو به وسط زمين حريف نگه داشته شود.

5-5 دفاع كنان روي تور از كجا بايد شروع كنند (محل جاگيري)

بازيكنان مبتدي

دفاع كنان كناري 1تا 5/1متر با خط كناري فاصله داشته باشند.

دفاع كن وسط درست در وسط زمين جاگيري كند.اين روش براي بازيكنان جوان مناسب است.

توجه:

اگر مشاهده شد كه آبشارزنهاي حريف در اين شيوه آبشارهايشان را از روي خط بيشتر ميزنند، ميتوان هنگام جاگيري دفاع كنان كناري را بيشتر به طرف انتن ها هدايت كرد.بازيكنان متوسط:

اگر تيم حريف از آبشارزن سرعتي و يا حركتهاي تركيبي در سمت راست زمين خود (مناطق 2و3) بيشتر استفاده ميكند.ميتوان بصورت زير جاگيري نمود.دفاع كن منطقه 4 حدود2متربا خط فاصله ميگيرد. دفاع كن وسط متمايل به منطقه 4 مي ايستد و دفاع كن منطقه 2حدود1متر با خط كناري فاصله ميگيرد.(دفاع كن وسط آماده دفاع سرعتي ،دفاع كن منطقه 4آماده دفاع كن تركيبها و دفاع كن منطقه 2 آماده براي توپ هاي بلند).

بازيكن پيشرفته :

بازيكن كناري مطابق شكل 2تا3متر باخط كناري فاصله گرفته و جاگيري مي كنندو هر سه بازيكن آماده براي حركتهاي حريف مي ايستند.

5ـ6 دفاع مقابل اسپكر يرعتي تيم حريف در وسط زمين :

دفاع كن وسطي بايد براي دفاع اسپكر حريف كمي زودتر از او پرش كرده و دستهاي خود را در يك طرف و يا و طرف توپ قرار دهد و سعي داشته باشد كه توپ را دفاع كند و يا از رفتن توپ به اوت پس از برخورد با دستهايش جلو گيري نمايد.

در اين حالت بازيكن نبايد از حداكثر پرش خود استفاده نمايد (نصف پرش) زيرا پس از فرود او بايد قادر باشد تادردفاع روي تور 2نفره نيز شركت نمايد.

5ـ7دفاع در مقابل پاس بلند:

بازيكن مبتدي

ـ معمولا بازيكن وسط اين نوع توپها را دفاع مي كنند

بازيكن متوسط :

معمولابازيكن مناطق 3و4اين توپهارا دفاع مي كنند( زيرا پاسور در منطقه در منطقه 2 جلوگيري ميكند)

بازيكن سطح بالا :

ـ بستگي به موقعيت توپ دارد. گاهي اوقات بازيكن مناطق 3و4ويا3،2 باهم اينگونه توپها را دفاع مي كنند . در بسياري از موارد براي پاسهاي بلند وسط هر سه دفاع كن پرش مي كنند.

5ـ8دفاع زاويه ويا دفاع خط :

حالات و چگونه دفاع كردن خط وزاويه را ياد بگيرد زيرا اين اعمال به دفاع داخل ميدان نيز كمك خواهد كرد.

دفاع زاويه :

تمرين:

الف)ـ( بدون توپ)مربي در منطقه 4 روي زمين حالت آبشارزن را ميگيرد .( 1تا 5/1 متر نزديك آنتن )

در طرف ديگر2 دفاع كن براي دفاع روي تور به نحوي جاگيري مي كنند كه دست چپ دفاع كن كناري روبروي دست ضربه  مربي باشد. هر چقدر مربي براي زدن عقب تر برود بازيكن كناري بيشتر به طرف داخل زمين حركت مي كند.

بايدتوجه داشت كه براي توپهاي بلند منطقه 4ويا2 حريف، محل شروع حركت دفاع كنان كناري يك متري آنتن ها است . هرچقدر پاس از تور فاصله داشته باشد حركت دفاع كنان به داجل زمين هنگام دفاع كردن بيشتر خواهد بود.(پس محل پرش را در اين نوع توپها، دفاع كن كناري تعيين مي كند).

ب)2 دفاع كن روي تور داخل زمين در منطقه 2 جاگيري مي كنند. در طرف ديگر مربي توپ را براي اسپكرها كه در منطقه 4جاگيري كرده اند پرتاب مي كند و آنها آبشار مي زنند. در ادامه تمرين مي توان پاسور و تو پگيرها را نيز به اين تمرين اضافه نمود.

ج)يك طرف زمين 3 دفاع كن روي تور و طرف ديگر يك پاسور و 2 اسپكر در مناطق 2و4جاگيري مي كنند. مربي توپ را براي پاسور پرتاب مي كند پاسور ابتدا به نوبت و سپس هر طرف كه خواست پاس ميدهد. نكات مهم تمرين (الف ) در اين تمرين نيز رعايت شود (اسپك زاويه ) هر بازيكن كه دفاع تكرار پشت دفاع را جمع ميكند.

دفاع خط:

تمرين :

مشابه تمرين الف منتها تعيين محل پرش بايد به نحوي باشد كه توپ مقابل دست داخلي دفاع كن وسطي باشد تا مسير خط بسته شود.

5-9 پوشش دفاع روي تور

ـ تمرينات براي آموزش نكات اساسي براي وضعيت هاي مختلف :

الف) پس ازفرودازدفاع روي تور آماده براي تو پگيري، پاس دادن ويا اسپك زدن :

دفاع كنان روي تور بايد بياموزند بعد از اينكه توپ به ديتهايشان برخورد كرد ويا اگر اصلا نتوانستند توپ را هنگام دفاع امس كنند چگونه پس از فرود چرخيد و آماده تو پگيري ، پاس ويا اسپك زدن باشند.

تمرينات براي يادگيري مهارت (بالا )

تمرينات 1ـ مربي در منطقه جلو جاگيري مي كند. در طرف ديگر 3بازيكن حالت دفاع روي توررا ميگيرند.

مربي با پرتاب توپ درنقاط مختلف زمين براي توپ گيري هاي عقب زمين،تمرين را شروع ميكند مربي بايد حركت ومسير چرخش دفاع كنان روي توررا بر مبناي مسير اصلاح كند ( اين تمرين بدون پرش انجام شود)

تمرين 2ـ مطابق تمرين قبلي ولي اين بار مربي ميتواند ضربه به توپ زده و يا جا خالي بيندازد دفاع كنان نيز بايد پرش كرده وپس از فرود برگشت به بازي را به طور صحيح  با چرخش مناسب انجام داده واگر توپ بوسيله تو پگيرها گرفته شده است يكي ازآنها پاس بدهد و آبشاربزند (شبيه به بازي)

تمرين 3- مطابق تمرين قبلي، در طرفي كه مربي جاگيري كرده اشت مي توان پاسور، اسپكر وتو پگير قراردارد . مربي با پرتاب توپ به پاسور طرف خود تمرين را شروع كرده و تمام نكات مهم را تحت كنترل خود بايد داشته باشد .

ب) جمع كردن توپهائي كه اطراف دفاع كنان روي تور فرود مي آيد (بوسيله خود آنها):

دفاع كنان روي تور بايد بياموزند كه چگونه از دفاع روي تور فروده آمده و چرخش كنند و توپهاي اطراف خود را جمع كنند. زيرا اين عمل به تيم كمك مي كند كه يك حركت حمله اي تيمي را داشته باشند.

تمرينات جهت يادگيري مهارت (بالا)

تمرين1ـ هر بازيكن بايك توپ جلوي تور جاگيري مي كند، ابتدا پرش كرده و در بالاترين نقطه سمت خود توپ را رها مي كند وپس از فرود سعي مي كند كه توپ را دودستي، يكدستي با شانه، كتف، سرويا جمع كند.

تمرين 2ـ هردو نفر يك توپ

هر دو بازيكن دردو طرف تور و روبروي هم جاگيري ميكنند ـ يك بازيكن پرش دفاع روي تور انجام ميدهد و بازيكن ديگر توپ رادر اطراف اورها مي كند بازيكن اول پس از فرود سعي مي كند توپ را جمع كند.

تمرين 3ـ هر دو نفر با يك توپ

يك بازيكن روبه ديواربا فاصله تقريبي يك متر جاگيري مي كند. بازيكن ديگر پشت او مي ايستدوبه بازيكن روبه ديوار مي گويد پرش همزمان بازيكن عقبي توپ را با پنجه به ديوار ميزند و بازيكن اول كه پرش نمود پس از فرود سعي مي كند توپ را پس از يرگشت از ديوار جمع كند. اين تمرين راميتوان با 2دفاع كن روبه ديوار نيزانجام داد

تمرين4ـ مربي و2بازيكن

مربي در يك طرف زمين و بازيكن در طرف ديگر نزديك به تورجاگيري مي كنند مربي پس از پرش بازيكنان، توپ را اطراف آنها پرتاب مي كندو آنها پس ازفرودو چرخشها ي مناسب توپ راجمع مي كنند

تمرين 5ـ مربي و 2بازيكن دفاع كن روي تور و يك بازيكن بعنوان جا خالي گير پشت سر آنها :

مشابه تمرين 4 منتها توپهاي دورتر را بازيكن سوم جمع مي كند

بازيكن بااين تمرين رابطه بين دفاع روي توروجا خالي را مي آموزند.

ج)جمع كردن توپهايي كه بين دست دفاع كنان وتور فرود مي آيد:

 گاهي اوقات اتفاق مي افتد كه توپ بين دست دفاع كتات و تور فرود مي آيد . نحوه گرفتن اين توپها نيز مانند توپهاي قبلي است منتها در اين حالت بايد سعي شود به نحوي توپ را جمع كنيم كه توپها به عقب بالا بيايد.

تمرين جهت يادگيري مهارت (بالا)

تمرين1ـ هر دو بازيكن روبروي هم دردوطرف تور جاگيري مي كنند.

يك بازيكن پرش كرده و بازيكن ديگر توپ را به نحوي پرتاب مي كند كه هنگام فرود امدن بازيكن اول توپ بين دستهاي اوو تور بيفتد . او نيز تلاش مي كند كه توپ را جمع كند.

تمرين2ـ يك بازيكن پشت سردفاع كن روي توربا توپ جاگيري مي كند.

بازيكن اول پرش نموده و حركت دفاع روي تور را انجام ميدهد. در هنگام فرود بازيكن عقبي توپ رادر نقاط مختلف اطراف او به تور مي زند و بازيكن اول پس از فرود سعي مي كند كه تو پها را جمع كند.

6ـ دفاع روي تور و رابطه آنها بابازيكنان خط عقب زمين

6-1 كنترل توپ و تمرينات آن:

ـزمين بازي رابه3قسمت مي كنيم.2بازيكن در هر قسمت زمين (2×2) نحوه جاگيري بصورت زيراست:

درزمينهاي تقسيم شده كوچك يك نفر زير تورونفر ديگر دروسط زمين جاگيري مي كنند. تو پگيري بوسيله بازيكن وسطي ، پاس بوسيله بازيكن زير تورو سپس آبشار بوسيله بازيكن وسطي زده ميشود .

همزمان باردشدن توپ ازروي توربازيكنان جاي خود راعوض مي كننديعني پاسوراسپكرشده واسپكر پاس خواهد داد.

ـ 3بازيكن هرطرف زمين( كل زمين بازي رابه2 قسمت تقسيم مي كنيم)

هرطرف زمين2توپ گيرو يك  دفاع كن روي تور كه پاس هم ميدهد، جاگيري مي كنند. هر بازيكني كه توپگيري كرد پاسور پاس رابه بازيكن ديگر ميدهد. بازيكن دوم اسپك ميزند. بعد از چند حركت بازيكنان جاي خود را عوض مي كنند در اين تمرين پاسور دفاع روي تور نيز انجام ميدهد.

ـ3بازيكن درهرطرف زمين(زمين بازي را2قسمت تقسيم مي كنيم)

هرطرف زمين2دفاع كن روي تورويك توپگيرجاگيري  مي كنند.درهنگام برگشت توپ،دفاع كن سمت راست پاسور ميشود و دفاع كن سمت چپ اسپك مي زند بعد از هر چند حركت بازيكنان جاي خود را عوض مي كنند ويا هرباركه توپ به طرف مقابل رفت بازيكنان مي توانند مطابق قرار قبلي جاي خودرا عوض كنند.

ـ هرطرف زمين4بازيكن(بازي در تمام زمين)

2بازيكن توپگيردرمناطق6و5جاگيري مي كنند. يك بازيكن در منطقه2دفاع روي تورانجام ميدهد ودرهنگام برگشت پاسور تيم مي شود بازيكن منطقه4آبشارمي زند.دراين تمرين دفاع كنان روي تور منطقه يك را دفاع مي كنند.

تغييرات تمرين:

در تمام تمرينات بالا هدف اصلي كنترل توپ است كه بعد از چند رفت و برگشت مربي با علامت  (سوت، گفتن حالاويا…) به بازيكنان مي گويد كه توپ را بخوابانند و پوئن بگيرند

6ـ2تمرينات شبيه به بازي

اين تمرينات بستگي به مطالبي داردكه مي خواهيد آموزش دهيد پس تمرين را بر حسب آن مطالب برنامه ريزي كنيد:

براي مثال:

ـبرگشت به حالت دفاع پس از اسپك

ـ پوشش اسپك و آماده دفاع كردن

ـ دفاع روي تورو حركتهاي بعد از آن و غيره……

 در خاتمه:

حالابايد اجرا صحيح اين اصول مقدماتي (دفاع روي تور )را در غالب سيستمهاي دفاعي تيم به بازيكنان

آموزش دهيم.اگر بازيكنان اصول پايه اي دفاع روي تور را خوب فرا گرفته باشند ،تيم ميتواند دفاع روي تور و دفاع داخل ميدان خوبي داشته باشد. به هر حال راز موفقيت براي مربي به گونه اي است كه 6 بازيكن داخل زمين بتوانند به نحوه احسن با هم، همكاري داشته باشند(دفاع روي تور و دفاع داخل زمين).

به خاطر داشته باشيد كه طرح يك تمرين خوب هميشه آموزش خوبي را هم بدنبال دارد.   

واليبال در سال 1895 ميلادي مطابق با سال 1274 شمسي توسط ويليام .ج . مورگان مدير Y.M.C.A در هوليک ايالت ماساچوست آمريکا ابداع شد. درابتدا اين ورزش مينتونت نام گذاري شده بود ودليل انتخاب اين نام براي همگام نامعلوم بود. تحت تأثير محبوبيت فراوان بسکتبال در بين عامه، مورگان تصميم گرفت براي دانشجويان خود ورزشي را به وجود آورد که بازي ازروي تور انجام گيرد و لذت بخش باشد. مورگان با استفاده ازتوئي توپ بسکتبال که به دليل سبکي وزن به دست ها آسيب نمي رساند بازي را شروع کرد. با وجود اينکه به طور آهسته و کند از Y.M.C.A آغاز شد ولي طولي نکشيد که در کليه شهرهاي ماساچوست و نيوانگلاند عموميت يافت.

دراسپرينگ فيلد، دکتر ت-آهالستيگ با مشاهده بازي، مينتونت را به واليبا ل تغيير نام داد، زيرا قصد اساسي از بازي کردن، فرستادن و برگشت دادن (ردو بدل کردن) توپ از روي تور است که کلمه واليبال در معنا اين نيت را مشخص مي سازد. با اينکه واليبال در آغاز ورزش سالني بود و در محل هاي سرپوشيده بازي آن انجام مي شد و اساساً براي فعاليت هاي سرگرم کننده پيشه وران و تجّار اختصاص يافته بود ولي کم کم به زمين هاي روباز کشيده شد و به عنوان يکي از فعاليت هاي جالب توجه تابستاني درآمد و به شدّت تعقيب مي شد. در آغاز براي بازي واليبال قوانين خاصي تدوين نشده بود، هر فرد و در هر کشوري به ميل خود و به طريق مختلف با توپ باي مي کردند. رفته رفته واليبال در مناطق و نواحي مختلف جهان گسترش مي يافت. همچنان که هر ابداع يا اختراعي در آغاز با نواقص همراه بوده و به مرور زمان تکميل و رفع نواقص مي شود، واليبال نيز ازاين قاعده مستثني نبود و کم کم قوانين براي اين بازي وضع شد و روش ها و حرکات تکنيکي جايگزين حرکات قبلي گرديد.

درسال 1900 پذيرفته شد که امتيازات هر ست بازي 21 پوئن (امتياز)  باشد.

درسال 1912 سيستم چرخش به تصويب رسيد.

درسال 1917 پذيرفته شد که هر ست بازي 15 پوئن (امتياز) باشد.

درسال 1918 تعداد بازيکنان هر طرف زمين 6 نقر پيشنهاد شد که مورد قبول عامه قرار گرفت.

درسال 1921 موافقت شد که هرتيم با سه ضرب توپ را به طرف ديگر بفرستد.

درسال 1923 اندازه زمين بازي 9×18 متر تعيين شد.

به مرور در سال هاي بعد، قوانين فراواني براي اين بازي وضع شد و در بسياري از قوانين قبلي نيز تغييراتي حاصل گشت که هنوزهم اين تغييرات (سال2000) ادامه دارد و هر چهار سال يک بار در کنگره بين المللي واليبال تغييراتي در قوانين بازي به تصويب مي رسد و در آخرين کنگره جهاني که درسال 1998 ميلادي (1377 شمسي) هم زمان با برگزاري چهاردهمين دوره مسابقات واليبال جهاني مردان و سيزدهمين دروه زنان در ژاپن برگزار شد با تصويب و تغيير قوانين مانند روش امتياز گيري با برد رالي، امتيازات 25 براي ست هاي اول، دوم، سوم و چهارم و امتيازات 15 براي ست پنجم و همچنين تصويب بازيکن دفاعي ليبرو، به کار بردن روش جديد دگرگوني و هيجان فراواني دربازي واليبال به وجود آورده است. اولين کشور خارجي که واليبال را پذيرفت، کشور کانادا و به سال 1900 بود. اساساً نهضت Y.M.C.A  (سازمان جوانان مسيحي) در معرفي اين ورزش به ديگر کشورهاي جهان و تعميم آن سهم فراواني دارد. بازي واليبال در پايان سال1900 به هندوستان و در سال هاي 1905 به کوبا، 1909 به پورتريکو، 1910 به فيليپين، 1912 به اوروگوئه، 1913 به چين و 1917 به ژاپن و به تدريج ازسال 1914 به بعد توسط سربازان قواي آمريکا و مستشاران و اشخاص ديگر به کشورهاي اروپائي از قبيل فرانسه، چکسلواکي، لهستان، شوروي و بلغارستان و ساير کشورهاي اروپائي معرفي شد و تعميم يافت. ولي بسبب بيگانه بودن اين ورزش براي اروپائيان درابتدا امر قبول آن به کندي صورت مي پذيرفت.  فرانسه، چکسلواکي و لهستان سه کشوري بودند که قبل ازديگران اقدام به تشکيل فدراسيون ملّي واليبال در کشور خود نمودند. کشور شوروي که در سال1923 اقدام به تأسيس انجمن ملّي واليبال نمود براي پيشرفت و دگرگوني آن فعاليت زيادي به عمل آورد. اصولاً شوروي از کشورهائي است که در پيشرفت تکنيک و تاکتيک واليبال و تنظيم قوانين درجهان سهم به سزائي دارد و براي قهرماني در مسابقات است که قدرت بزرگ جهاني به حساب مي آيد. کشورهاي فرانسه، چکسلواکي و لهستان پس از تشکيل فدراسيون ملّي مصمم شدند که با کمک کشورهاي ديگر فدراسيون بين المللي را تأسيس نمايند و در سال 1936 بينگام بازي هاي المپيک در برلين آلمان در اين زمينه فعاليت زيادي نمودند ولي با آغاز جنگ بين المللي دوّم و طغيان آن در اروپا اقدامات آنان متوقف شد. به طور کلّي تغييرات و پيشرفت واليبال را ميتوان به سه دوره تقسيم نمود، دوره اوّل ازسال آغاز تا سال 1918، دوره دوّم ازسال 1919 تا سال 1946 و دوره سوّم از سال 1947 به بعد که تغييرات و پيشرفت اساسي واليبال در دوره سوم صورت پذيرفته است. پس از جنگ بين المللي دوّم، فعاليت هاي فراوان براي حرکت جديد به واليبا ل مجدداً آغاز شد و اولين مسابقه بين المللي درقاره اروپا بين دو کشور فرانسه و چکسلواکي در شهر پاريس برگزار گرديد. پيگيري براي تأسيس فدراسيون بين المللي واليبال ادامه يافت. مذاکرات بين سه کشور فرانسه، چک و لهستان منتج به موافقت در جهت تشکيل کنگره ويژه براي تأسيس اتحاديه بين المللي واليبال گرديد.

سرانجام در تاريخ آوريل 1947 کنگره اي با شرکت نمايندگان چهارده کشور از سراسر جهان در پاريس برگزار و موافقت شد فدراسيون بين المللي واليبال (F.I.V.B ) تأسيس گردد که اين فدراسيون در پاريس تشکيل شد و آقاي پل ليبود از کشور فرانسه به عنوان اولين رئيس فدراسيون بين المللي واليبال انتخاب شد. به زودي کشورهاي زيادي درخواست عضويت خود را براي پيوستن به فدراسيون بين المللي اعلام نمودند که امروز اين فدراسيون حدود 217 کشور عضو دارد (سال 2000) و بيش از 200 ميليون نفر از مردم جهان واليبال بازي مي کنند. اولين رئيس انتخابي فدراسيون بين المللي واليبال آقاي پل ليبود از کشور فرانسه تا سال 1984 (يعني 37 سال تمام) رياست فدراسيون بين المللي را با قدرت برعهده داشت  و توانست با کمک ساير اعضاء اين فدراسيون را در رديف فعال ترين فدراسيون ها، و واليبال را در زمره بزرگ ترين ورزش هاي جهاني درآورد. پس از تأسيس فدراسيون بين المللي، کميته هاي مختلفي در داخل آن به وجود آمد و برنامه مسابقات رسمي بين المللي تنظيم و آغاز شد. درسال 1949 اولين دوره مسابقات جهاني واليبال براي مردان درپراگ و درسال 1952 دومين دوره مسابقات جهاني مردان و اولين دوره مسابقات جهاني زنان در مسکو برگزار شد. برنامه اين مسابقات بطور منظم هرچهار سال يکبار تاکنون درکشورهاي مختلف انجام شده است. در سال 1998 دوره چهاردهم مسابقات جهاني مردان با شرکت 24 تيم و دوره سيزدهم مسابقات جهاني زنان با شرکت 16 تيم در کشور ژاپن انجام يافت. (تيم ملي واليبال بزرگسالان ايران در اين مسابقات شرکت نمود) و به سبب اهميتي که واليبال در بين ورزش ها به دست آورد، در سال 1964 مسابقات واليبال مردان و زنان به برنامه بازي هاي المپيک توکيو اضافه شد که تاکنون (سال 2000) درنه دوره از بازي هاي المپيک برنامه هاي آن اهميت خاصي انجام شده است. علاوه بر مسابقات قهرماني جهان و المپيک، مسابقات واليبال مردان و زنان در سراسر جهان با عنوان هاي: جام جهاني، ليگ جهاني، قهرماني اروپا، پان آمريکن، قهرماني آسيا، بازي هاي آسيائي، واليبال ساحلي، جهاني دانشجويان (يونيور سياد)، قهرماني آفريقا، ارتش هاي جهان، گراندپري زنان،  راه آهن هاي جهان، قهرماني ناشنوايان، قهرماني معلولين، پارالمپيک معلولين، قهرماني کشورهاي عربي، چهارتيم برتر، جايزه بزرگ، ستاره ها و تورنمنت هاي بين المللي و دوستانه و غيره درگروه هاي سني نوجوانان، جوانان و بزرگسالان بطور منظم انجام مي شود.درتاريخچه واليبال جهان بايد کشور ژاپن را به عنوان دگرگون کننده تکنيک ها، تاکتيک ها و آمادگي جسماني در واليبال معرفي نمود (دگرگون کننده در سرويس، ساعد، انواع تاس ها، توپ گيري و انواع آبشارهاي سرعت با پاس هاي کوتاه الف و ب و ترکيبي و به ويژه بدنسازي).